Sunday, June 29, 2008

Cаятан Монгол сайн байна уу?

Ард түмэн маань дахиад л ходоодоороо сонголтоо хийх тийм л алхамд МАХН, АН хоёр түлхэж орууллаа. Тэд хэдэн сарын турш, нэг сая, нэг сая таван зуун мянган төгрөг ярьсаар байгаад, түүнийгээ сурталчилсаар байгаад гарах гэж байна. Гэтэл цаана нь овоорох нөгөө боловсрол, соёл, эрүүл мэнд, нийгмийн хамгаалал, хүүхдийн хөгжил энэ тэр гээд үй олон асуудлын талаар хоёрдогч хүчин зүйл болгосон нь нэн харамсалтай. Тэдний явуулсан сурталчилгаа, тараасан зүйлс нь хүртэл зөвхөн мөнгө л байлаа.

Харин тэнцвэртэй, хяналттай төр л гараасай гэж залбирах л үлдлээ.

Би сонгууль eгсeн (худлаа гэвэл хуруу хар)

Бурхан минь, сонгуулиа өгөхөөр гоёж гоодон, тэвчээртэйгээр ээлжээ хүлээн тойргийн хороон дээр зогсох ард түмнээ хараад эрхгүй хүндлэх, хайрлах, Бурханд улс эх орныхоо заяа хишгийг даатган, хоолой зангиран зогслоо. Ард түмэн маань (түүний дотор миний бие) агуу их итгэл найдвар тээн, энэ хүн л, энэ улс төрийн хүчин л улс эх оронд маань өөрчлөлт шинэчлэлийн салхийг авчирна даа гэсэн хүндээ саналаа өгч байгаа биз ээ.

Би Элбэгдорж, Бурмаа, Иргэний Зоригийн Ганхуяг нарын төлөө саналаа өглөө. Элбэгдорж болон түүний комманд тангараг өргөн, өнчин ишиг ч дутаахгүй хэмээн өчиг өгсөн билээ. Тэр амалж чадаж байгаа шигээ, тангараг өргөж байгаа шигээ, ярьж чадаж байгаа шигээ хийх хэрэгтэй. Эс бөгөөс тэр болон түүний баг дахин явах хэрэгтэй. Тангараг бол тоглоом биш.

Friday, June 27, 2008

Weblog Award Mongolia

Эндүүрэвзэй, ийм юм одоогоор байдаг эсэхийг мэдэхгүй. Гэхдээ л блог гээч хэвлэл мэдээллийн нэгэн төрөл болтлоо хүчтэй хөгжиж, үнэн зөв, тэнцвэртэй, цензургүй мэдээллийг олгодог гэсэн итгэлийг уншигчдаас авсаар байна. Манай ихэнх сонин хэвлэлийнхэн ч гэсэн монгол хэдэн блогоос иш татан, хуулан тавихаас ичихээ больжээ. Тиймээс блогчдын хэнээс ч үл хамааран, блогтоо салхи оруулсаар байдаг хөдөлмөрийг үнэлэх шагналархуу юм хийвэл яасан юм бэ? Энийг би блог хөтөлдөггүй байхаас л ярьж, хэлж байсан. Урд нь ганц хоёр газар шалгаруулж байсан байх. Гэхдээ нэгдсэн нэг дорвитой юм хийвэл болох л байх, тээ. Blogger's Choice Awards сайтаас санаа аван,

Best Animal Blogger
Best Blog About Blogging
Best Blog About Stuff
Best Blog Design
Best Blog of All Time
Best Blogging Host
Best Business Blog
Best Celebrity Blogger
Best Charity Blog
Best Corporate Blog
Best Education Blog
Best Entertainment Blog
Best Food Blog
Best Gossip Blog
Best Health Blog
Best Hobby Blog
Best Humor Blog
Best Marketing Blog
Best Parenting Blog
Best Photography Blog
Best Podcast
Best Political Blog
Best Pop Culture Blog
Best Religion Blog
Best Shopping Blog
Best Sports Blog
Best Travel Blog
Best Video Blogger
Freakiest Blogger
Worst Blog of All Time гэх мэтийн категориуд ч байж болох юм.

Хeршийнхee Wi-Fi хэрэглэх нь хулгай юу?

Last year a man in Cedar Springs, Mich., was fined $400 for mooching off somebody else's wi-fi--a police officer spotted him laptop-surfing in a parked car. Apparently that violates Title 18, Part 1, Chapter 47 of the United States Code, which covers anybody who "intentionally accesses a computer without authorization or exceeds authorized access." Whatever that means--the law was passed in 1986, back when people were worried about mutually assured destruction and Matthew Broderick hacking into the WOPR.
TIME сэтгүүл дээр гарсан энэ материалыг бүрэн эхээр нь уншихаар бол энд дарна уу.

Siegfried Woldhek: The true face of Leonardo Da Vinci?

Бүтээлээрээ овоглуулсан хүнийг алийг тэр гэхэв. Хуучин бол Да Винчигийн зурсан Мона Лиза гэхээсээ илүүтэйгээр Мона Лизаг зурсан Леонардо Да Винчи гэх жишээтэй. Харин манайд бол Буянгийн Жагаа, Шунхлайн Батхүү, Максийн Ганбаатар энэ тэр гээд л бизнесээрээ овоглогсод олон бололтой. Хуучин бол Муухай Пүрэвээ, Хүрэн Морийн Лхамсүрэн, Би Хаа Төрөө вэгийн Явуу энэ тэр гэж ярьдаг байсан болов уу.
Эртээд Matchbox 20 хамтлагийн дуучин Rob Thomas-ын тоглолтыг гайхамшигт Red Rocks Amphitheatre-т үзэж гараад, хамт хөөрөг зөрүүлэх санаатай хэдүүлээ зогсож байтал аялалын бүрэлдэхүүнд явж байгаа, хүзүүндээ цаасан пайз зүүсэн чухал царайт эр нэгэн жижиг нохойг салхилуулан, шээж баалгасан шиг алхана. Охид хүүхнүүд нөгөө нохойных нь нэрийг ихэд энхрийхэн дуудан, хамт зургаа авахуулаад байхаар нь ямар ид шидтэйг нь асуутал, тосоор гоож гэж гайхал дуучны нохой нь юм гэнээ. За тэр ч яахав. Муу хүн байхаар Роб Томасын нохой бай гэж.

Энэ видеон дээр Уолдхек энгийн мөртөө гэнэндүү тайлбар хийсэн байна. Леонардо зургуудаа үлдээснээс бус өөрийнхөө хөргийг зурж үлдээж үү гэж? Түүн шиг амбицтай зураач бол заавал зургандаа өөрийнхөө хөргийг оруулсан байх ёстой гэсэн маргаан дээр тулгуурлан, өөрийнхөө үндэслэлийг хөөрхөн тайлбарлажээ. Уг нь ч үлдсэн зургууд нь нээрээ хоорондоо төстэй боловч энэ нь таамаг хэвээрээ л үлдэх биз ээ.


Tuesday, June 24, 2008

Your Speed - 13 mph


Баабар Харри Поттертэй найз болов

Баабарын НЕПКО Паблишинг Английн зохиолчийн бэстсэллэр цуврал бүтээлүүдийг монгол хэл дээр хөрвүүлэх эрх авчээ. Энэ нь Харри Поттер хэмээх цуврал юм. Уул нь олон жилийн өмнө гарсан, бараг бүх ангиар нь кино хийсэн бүтээл. Гэхдээ сайн шиг орчуулаад тавьбал дурлан унших уншигчид мундахгүй л байх.

Мөн энэ номуудыг орчуулах чадалтай аавын хүүг "Чаддын бол хүрээд ир" хэмээсэн зарлалаар урьж байна.

Sunday, June 22, 2008

BBC World Service's The World's Top Ten

Number 1. A nation once again, Wolfe Tones Listen

The Wolfe Tones are one of Ireland's most famous folk bands. They recorded A Nation once again in 1964. The song was written in the 1840s as a call for Irish independence.

Number 2. Vande Mataram, Various artists Listen

A patriotic Hindi song, the lyrics from a very famous poem written by Bankim Chandra Chatarji. Regarded by many as India's national song. Performed in the 50's film "Anand Math".

Number 3. Dil Dil Pakistan, Vital Signs Listen

Vital Signs' first real taste of success was "Dil Dil Pakistan" in 1987. It instantly became the song that was on everyone's lips, a kind of pop national anthem. Next was their debut album: Vital Signs, released in 1989 it produced several hits including Gori, Yeh Shaam and Samjana.

Number 4. Rakkamma Kaiya Thattu, llayaraaja Listen

Performed by S. P. Balasubramaniam and Swarnalatha, Rakkamma Kayya Thattu, this song is from the movie "Thalapathy", an Indian version of the God-father. The musical director of the film was Ilayaraaja.

Number 5. Poovum Nadakkuthu Pinchum Nadakkuthu, Thirumalai Chandran Listen

From the Tamil Tiger Film "Mugungal" about the Tamil plight in Sri Lanka.

Number 6. Ana wa Laila, (Me and Laila) Kazem El Saher Listen

Tall, dark and handsome, Kazem Al-Saher is arguably the biggest pop star to come out of Iraq. Ana wa Laila, his most famous song is about his love for Laila. pop star to come out of Iraq. This, a song from the early part of his career (late 90's) is about his tortured love for Laila.

Number 7.Reetu haruma timi hariyali basant hau nadihruma timi pabitra ganga hau, Arun Thapa Listen

A very romantic song the title of which means "You are the spring amongst the seasons". From one of Nepal's biggest pop stars. The Late Thapa died in 1999. He had been suffering from lung and liver ailment. He started his singing career approximately 30 years ago when he first sang his songs in Radio Nepal in 1971. Thapa's songs are popular among all sections of the society.

Number 8. Believe, Cher Listen

Cher is a solo singer who made her name in the 60's as part of a husband and wife singing team but has gone on to have hits in 5 decades. Her song "Believe" was a number 1 single in the UK in 1998 and went on to be the biggest selling single of the year remaining at the top of the UK charts for 7 weeks. Cher is also an Oscar winning film actress appearing in films such as: Mask, Witches of Eastwick and Moonstruck.

Number 9.Chaiyya Chaiyya, A R Rahman Listen
Music director: A R Rahman

From the film "Dil Se", Chaiyya Chaiyya is performed by the Punjabi folk singer Sukhinder Singh. The musical director of the film A R Rahman, is one of Bollywood's top music directors.

Number 10. Bohemian Rhapsody, Queen Listen

The only record to top the UK chart on 2 occasions selling more than 1 million copies each time, first in Nov. '75 and again in Dec.'91. Widely recognised as first pop tune to have its own video, this six minute pop opera regularly tops polls in UK.


Chaiya Chaiya

Энэтхэг киног та тоож үздэггүй байж болох ч гэсэн дараагийн бичлэгийн эхний хэдэн секундыг тэвчээртэйгээр өнгөрүүлбэл Болливуудын дэлхийн кино урлагийн түүхэнд оруулсан бас нэгэн гайхамшигт хэсгийг үзэх болно. Chaiya Chaiya буюу Walk in the Shadow хэмээх энэ гоё дуу нь Энэтхэгт ихээхэн алдартай болсон төдийгүй Англи болон бусад улсуудад ч алдаршсан юм. Хэрэв та Spike Lee-ийн найруулсан Inside Man хэмээх гоё киног үзсэн бол эхлэл болон төгсгөл дээр нь мөн энэ дуу явдаг.

Энэ дуу нь 2003 онд Би Би Си-гийн явуулсан дэлхийн хамгийн алдартай 10 дуу хэмээх жагсаалтыг дэлхийн олон улс орнуудын дунд явуулахад 7000 гаруй дуу бүртгэгдсэнээс энэ дуу нь 9-т орж байжээ.

За тэгээд энэ киноны хэсгийг хөдөлж буй галт тэргэн дээр авсан бөгөөд хамгийн хүнд зураг авалтуудын нэгт зүй ёсоор тооцогддог байна. Оролцон тоглогч бүжигчдээс нилээд олон хүн хөнгөн бэртэж байжээ.

Кавказад болсон явдал

Thursday, June 19, 2008

Quote of the day

The world is a dangerous place, not because of those who do evil, but because of those who do nothing. -Albert Einstein

Wednesday, June 18, 2008

Замын цагдаагийн тeлee зовсон нэгний eчил

Замын голоор алхалдаг цагдаа ахаа цаашаа яв. Энэ тэр гээд л замын цагдааг хүн биш юм шиг бөөрөлхөх нь зөндөө. Тэгсэн мөртөө хэрэг болонгуут таньдаг цагдаа байна уу хэмээн нэгнээсээ тусламж эрэн ийш тийш байна уу гэнэ. Өнөөдөр тэгвэл замын голд гундуухан зогсож байдаг цагдаа нараа өмөөрмөөр санагдчихлаа. Тэд ч ардаа алаг үртэй, амраг садантай, аав ээжтэй улсууд. Тиймээс нэг ийм ШБОС гаргамаар юм.

Цагдаа нар машин болгоноос ялгарах балиар тэр утаан дунд хэдэн цаг зогсдогийг мэдэхгүй. Гаднаа шүгэл үлээгээд, шидэт дохиураар дохиод саак харагддаг ч гэсэн амьсгалын замын эрхтэнгүүд нь авах юмгүй болсон гэдэгтэй мөрийцэхэд нэг их алдахгүй. Тэгээд бас дүн өвлийн хүйтэнд дуртайдаа бус даалгавартай тул нөгөө шүгэлээ үлээж л зогсоно. Аманд нь наалдах вий, шүлс нь хөлдөх вий, хөл нь даарах вий, хүйтэн тусах вий.

Иймийн тул энгийнээр шийдэх арга нь юу гэвээс замын хөдөлгөөний зохицуулагч нарт хорт хийний маск тус бүр нэгийг улсын хөрөнгөөр худалдан авч өгсүгэй. Гэхдээ энэ нь хэдэн цаг амьсгалахад тохиромжтой, машин зогсоогоод жолоочтой нь хэрэлдэхэд мөн жолооч нар, явган зорчигч нарт анхааруулан орилж байхад амрыг бодоод маскны аман дээрээ жижиг чипээр ажилладаг өсгөгчтэй. Халууны улиралд сэрүүцүүлэгчтэй, хүйтний улиралд халаагчтай.

Амыг нь таглаад шүгэл үлээлгэхгүй амар гэж үү. Үгүй найз аа, автомат шүгэл хэмээх алганд багтдаг, нэг хуруугаараа дарахад л тас хийтэл дуугардаг жижиг төхөөрөмж байх юм. Ингээд л замын цагдаа нарынхаа өмнө тулгамдсан нийгмийн, эрүүл мэндийн, замын асуудлыг шийдчих юм шиг. Бага зэрэг хэтрүүлэгтэй ч бодох л асуудал. Замын цагдаа чи урт наслаг.

Tuesday, June 17, 2008

Action

Энэ агшин, эгшин гэж ямар монгол үг байнаа? Бодоод байхнээ action гэдэг үгээс улбаатай юм биш биз. Дээр би англи хэлтэй уялдсан аваанз, пайнагтах, батирах зэрэг үгсийг нэг бичиж байсан санагдаж байна. Гэхдээ мэдэхгүй л дээ. Унтах минь.
Сэтгэл хөвөлзөөд, элдвийг бодон, элдвийг эрээчмээр ч юм шиг. Яг ийм агшинд л найрагч хүн үзгээ шүүрч аваад, лааны гэрэлд шүлэг тэрлэн, хөгжмийн зохиолч төгөлдөр хуурынхаа ард суун хөнгөн товшин, хөгжим зохиодог байх даа. Эс бөгөөс танхай зураач хөлчүү нүдээр хүүхэн зурж, задгай зохиолч зуны үдшийн явдлыг цаасан дээр буулгадаг болов уу.
Харин би энд агшин гэдэг үгтэй арван хэдэн минут зууралдаад л. Энэ хооронд агшин бүр алга болж өгнө. Эртээд Лутаа ахтай чалчиж байсан бас сонин юм ярих юм аа. Түүний найзын Орчин үе ба Монгол хэмээх докторын ажлын судалгааны дүнд Монголын нийгмийн хөгжил нь жилд 1 орчим хувь л байдаг байна. Энэ маш удаан бөгөөд 1990-2005 онуудын байдлаар нийгмийн 15 хувь нь л бодож сэтгэхдээ хувьсал хийсэн гэсэн дүн гарсан байна. Үүний 10 хувь нь залуучууд. Тэд Интернэт, Холливуд, гар утас зэргээс энэхүү өөрчлөлтийг авсан бол үлдсэн 5 хувь нь ихэнх нь бизнесмэнүүд гэнэ. Сонирхолтой л юм.
Энэ нь заавал яв цав үнэн байх албагүй ч энэн дээр нэмээд нийгмийн өөрчлөлтөд гадаад орон луу миграци, нүүн шилжих процесс болон залуучууд голдуу монголчууд уламжлалт хэмээх тодотголтой Буддын болон бөөгийн шашнаас өөр итгэл үнэмшилтэй болж байгаа нь ихээхэн нөлөөлж буй гэж үзэж байна. Христийн элдэв урсгал чиглэл байх боловч теологийн гол чиглэлийг барьсан олон зуун сүм чуулганд 40 000 орчим Христэд итгэгч нар хамрагдаж байгаа гэсэн албан ёсны бус тоо баримт байдаг.
Христийнхэн гурил будаагаар хүмүүсийн итгэлийг худалдан авч байна, Христийн шашин бол ядуусынх гэх мэтийн яриа аль хэдийн улиг болж, Библи уншиж үзээгүй, Есүс кино үзээгүй, цугларалтад нэг удаа ч гэсэн очиж үзээгүй хүн цөөхөн болсон. Өнөөдөр Монголын сэхээтэн залуус, урлаг спортын салбарт амжилттай явж байгаа залуучууд гээд дурдвал олон хүмүүс Христийн хүлээн авч, Түүгээр амьдралаа удирдуулан, хэрхэн өөрийнх нь амьдралд өөрчлөлт шинэчлэлт ирж, харах өнцөг нь өөрчлөгдсөн тухай ярьж гэрчилж байна. Христийн сургаал хүнийг эхлээд өөрчлөгдөхийг уриалдаг бөгөөд тийнхүү өөрчлөлтийг өөр дээрээ мэдэрсэн хүн өөрөөр хэлбэл сэтгэхүйгээ өөрчилсөн нэгэн эргэн тойрон дахь гэр бүл, хамт олон цаашлаад улс эх орноо өөрчлөх бүрэн боломжтой гэж үздэг. Хамгийн гол нь энэ сэтгэлгээний өөрчлөлтийг МАХН ч, Ардчилсан Нам ч, Баабар ч бидэнд өгч чадахгүй нь тодорхой.

Африкийн Куба орноос гавьяат жvжигчин Балхжав мэндчилж байна

Uptown: Таны очиж байсан орнуудаас хамгийн их сэтгэгдэл үлдээсэн улс гэвэл алийг нь онцлох вэ?
Л. Балхжав: Надад хамгийн их сэтгэгдэл төрүүлсэн газар гэвэл 1978 онд би Куба улсын Гавана хотод очсон маань. Хөгжим бүжгийн сургуулийн оюутан байхдаа анх удаа Оросоос өөр газарт хөл тавьж үзсэн нь тэр. Тэнд болсон Залуучууд оюутны их наадамд оролцохоор очсон минь миний сэтгэлд хамгийн тодоор дурсамж болон үлдсэн. Тэнд надад сэтгэгдэл үлдээсэн зөндөө зүйл байсан. Анх удаа Африк тивд очиж үзсэн, анх удаа шар цагаан, хар арьстнуудыг харж, харьцаж үзсэн...

Uptown сэтгүүлийн 2008 оны 5-р сарын дугаарын “Миний Аялалын Тэмдэглэл” буланд Л. Балхжав, МУГЖ (Монгол Улсын Гавьяат Жүжигчин!) UBS телевизийн захирал гэжээ.

Нойр хулжив, ном санагдав

Нойр хүрдэггүй, элдвийг бодон ийш тийш хөрвөх эгшинд дээр коллежид байхдаа уншиж байсан ном санагддаг юм аа. Массачусетсийн IT Media Lab-ийг үндэслэгч, Wired сэтгүүлд колумнист хийдэг байсан Николас Негропонте бичсэн “Being Digital” хэмээх ном юм. Мөн тэрбээр Хүүхэд Бүрт Нэг Лаптоп төслийг санаачлан удирдаж байгаа. Энэ шугамаар магадгүй манай түшмэдүүдтэй уулзсан санагдаж байна.

Харин түүний аль 1995 онд бичсэн мэдээллийн технологийн ирээдүй болон энэ нь хөгжил дэвшилд ямар нөлөөтэй болох талаар өгүүлсэн бяцхан ном байгаа. Түүнчлэн энэ нь бидний ирээдүйн өдөр тутмын амьдралд хэрхэн нөлөөлөх талаар таамаглалууд дэвшүүлсэн нь ихэнх нь байгаа оноод байгаа билээ. Монголоор гарсан эсэхийг мэдэхгүй, ямартай ч хуучин ч гэсэн уншихад илүүдэхгүй ном. Электрон хэлбэрээр энэ тэндээс татаж авахаар байх шиг байна лээ.

Дашрамд хэлэхэд өнөөх Николас 100 долларын лаптопныхоо хоёрдахь хувилбарыг дараа оноос гаргахаас гадна, 75 орчим долларын үнэтэй электрон номыг санал болгох гэж байна. Саяхан болсон хэвлэлийн презентаци дээр тэрбээр хэлэхдээ “бидний сүүлчийн хоёр жил шахамын хугацаанд сурсан зүйл нь бол ном унших нь түлхүүр юм. Зарим хүмүүс надад хүүхдүүдэд зүгээр л гар утас өгчихгүй юм уу гэж зөвлөдөг. Энэ жил л гэхэд 1.2 миллиард гар утас үйлдвэрлэгдэх бөгөөд хөгжиж буй орнуудад томоохон өөрчлөлтийг авчирч байна. Гэвч гар утас бол сургалтын хэрэгсэл биш юм. Дараа үеийн лаптоп бол ном байх ёстой” хэмээн хэлжээ.

Хоёр хавтастай, точ скрин бүхий энэ электрон номыг 2010 оноос үйлдвэрлэж эхлэхээр төлөвлөж байгаа юм байна.

Sunday, June 15, 2008

Гадаадад суралцахаар явсан "аялагч"-дын єр 41 тэрбумд хvрлээ

Албаны эх сурвалжийн мэдээлснээр Төрийн сангийн хөрөнгөөр 1997 онд гадаадад 987 хvн суралцахаар явснаас дөнгөж 392 нь эх орондоо ажиллаж байна. Бусад нь хаана байгаа, хэзээ ирэх, суралцсаныхаа ид шидийг хэзээ харуулах нь оньсого, таавар. Заасан хугацаандаа ирээгvй гээд ч тэдэнтэй хариуцлага тооцсон эсэх нь ч тодорхой бус. Зөвхөн 2004 онд 18 оронд 270 хvн төсвийн гурван тэрбум 426 сая, 2005 онд 19 оронд 275 хvн хоёр тэрбум 925 сая, өнгөрсөн онд 240 хvн хоёр тэрбум 604 сая төгрөгийг гадаадад магистрын сургалтад зарцуулжээ.
Эх сурвалж: Зууны Мэдээ

Амалсан хvн арван тамтай 2

ЗОЛ-той ард түмнийг
ЖАРГАЛ-тай саятан болгоно - Золжаргал - АН

Saturday, June 14, 2008

Olympic Games 1980, Moscow. Closing Ceremony

Амалсан хvн арван тамтай

Энэ сонгууль гээч юмаар нэр дэвшигчид “галзуурч” байнаа. Ёстой л нохойгүй газрын гахай нь хуцаж, намайг хэн хэлж, нохойг хэн саахав гээч нь болж байх шиг байна. Хамгийн шударга ариун гээд байгаа хүмүүс нь ч өөрсдөө сонгуулийн сурталчилгаанд байраа барьцаалж, хоёр гурван зуун саяар нь мөнгө зээлээд сонгуульд өрсөлдөж байна. Тэгвэл энэ хүмүүс парламентад сонгогдоод яаж энэ их мөнгөө буцааж төлж чадна гэж бодоо бол? Гишүүний цалингаараа төлж барагдуулна гэж арай зүүдлээгүй байгаа. Тэгэхээр ямар ч шударга хүн байлаа гэсэн яаж ийгээд ийм их хэмжээний мөнгө олно гэсэн эрмэлзэлтэйгээр, итгэл үнэмшилтэйгээр өрсөлдөж байгаа нь дамжиггүй.

За тэгээд тэд нэг уриа, слоган маягийн юм олох гэж тархиа гашилгаж, түүнийхээ төлөө мөнгө төлж байгаа бололтой. Гэтэл тэдгээр үгнүүд нь үнэн инээдтэй. Хотын төв гудамжаар явахад л иймэрхүү ТЭНЭГ юмнууд харагдаж байгаа юм чинь хотын захын дүүргүүд, хөдөө орон нутагт ямар аймшигтай ТЭНЭГ юм ярьж байгаа болоо? Хэрэв та хаа нэгтээ иймэрхүү ТЭНЭГ юмнуудтай тааралдвал энэ бичиж үлдээнэ үү. Амжвал зурагтай нь авч энд хадгалах санаатай.

“Би Эвдрэхгүй” Н. Удвал – МАХН
“Би Монголынхоо Төлөө л Зүтгэнэ” Ц. Ганхуяг – ИЗН
“Хайр. Дайн биш” Д. Нямхүү – АН
“Таны Төлөө л Үйлчилье” Б. Мөнхтуяа – АН
“Хүүхэд бүрт 20 000” – Б. Цогтгэрэл – ҮШН

Thursday, June 12, 2008

Алгадуулах аавтай хvн сайхан юм аа

1999 оны 06 сарын 12. Хэдхэн хоногийн дараа Аав нарын өдрийг Америкчууд өргөн тэмдэглэхээр зэхэж байх үед, хэзээ ч явахгүй юм шиг аавыгаа өнгөрсөн гэсэн мэдээг алс холын Аляскийн буйд нэгэн тосгонд сонсож билээ. Юу ч хэлэх билээ дээ. Амар байсан гэж хэлэхгүй, аймаар байсан уу гэвэл үгүй, аргагүй юм даа гэвэл үгүй ээ үгүй. Би аавыгаа ийм хурдан явчихна гэж зүүдлээ ч үгүй явлаа. Одоо хүртэл би түүнийг миний дэргэд байгаа юм шигээр бодох дуртай. Тэр миний хувьд одоо ч амьд байдаг.

Тээр жил аав маань нэгэн сэтгүүлчийн аавынхаа тухай бичсэн нийтлэлээс “алгадуулах аавтай хүн сайхан юм аа” гэдэг үгийг уншаад ихэд уйлж байж билээ. Одоо л надад тэр ухаарал орой луу минь ордог. Ялангуяа хүний нутагт хөлөө олохгүй, хаашаа явахаа ч мэдэхгүй байсан тэр л өдрүүдэд, хажууд нь байхад тээршаах шахуу байдаг байсан ээж аавыгаа яасан их өгүүлж байсан гээч.



Хэд хоногын дараагаар эх орондоо ирээд, аавынхаа шинэ “гэрт” зочлоод нүдэндээ итгээгүй ээ. Хүний аав гэдэг хангай шиг түшигтэй, Херкулес шиг хүчтэй нэгэн хэмээн хүүхэд бүр боддог билээ. Намайг багад аавын дүү, авга Дамдин ах төрсөн өдрөөр минь нэгэн ил захидал бэлэглэсэн нь “Ленин шиг ухаантай, баавгай шиг хүчтэй” болоорой хэмээн ерөөсөн нь одоог хүртэл аавын дэвтэрт наалдаастай. Харин хэн ч гэсэн аавыгаа яг л ийм дүр төрхтэйгээр хардаг билээ. Хүүхдийн аав нь туранхай, хүчгүй, нүдний шилтэй байг хамаагүй хүүхдүүдэд нь л хамгийн ухаантай, хамгийн чадалтай, бат цайз нь болдог билээ. Би ч гэсэн аавыгаа тийнхүү төсөөлдөг байсан. Бахь шиг том гараараа бяцхан гарыг минь алдчихвий гэсэн шиг бат атгаад Лениний музейн урдуур номын сан орохоор алхаж байдаг, миний аав...

Гэтэл түүний дал шахам жил газар дэлхий дээр тоос хөдөлгөөд эцэс сүүлд нь оногдсон ганц газар нь алга дарам гээч... Үгүй ээ, миний аав наана чинь байхгүй. Тэр миний зүрх сэтгэлд амьд. Тэр миний эгч нарын зүрх сэтгэлд амьд. Тэр миний ээжийн зүрх сэтгэлд амьд. Тэр бидний үр удмын зүрх сэтгэлд ч амьд. Аав аа, би танд хайртай.

Monday, June 09, 2008

Conn Igulden on Chinggis Khaan

Conn Igulden хэмээх энэ зохиолчийн Чингисийн талаар бичсэн романы эхнийхийг нь номын дэлгүүрт харж байсан юм. Гэтэл тэр нь бэстсэллэр болоод хоёрдахь дэвтэр нь 1 сард гараад одоо бүр гуравдахь дэвтэрээ бичиж байна гэхшив. Түүнтэй ярилцлага хийе хэмээн имэйл явуулсан боловч номоо бичээд тун завгүй байгаа гэсэн. Эхний ном нь "Genghis: Wolf of the Plains" гэдэг бол удаах нь "Genghis: Lords of the Bow". Гутгаар ном нь Чингисийн Монгол арми Орос, Солонгос, Афганистан, Иран, Хятад руу дайрсан тухай бичих юм байна.

Арго хэмээх “эргvv багш”

Ард түмний гавьяат хэмээх Арго хэмээн өөрийгөө нэрлэсэн энэхүү залууд хувийн ямар нэгэн өс хонзон, хариугаа авах, даагаа нэхэх учиг шалтгаан өчүүхэн ч байхгүй бөгөөд гагцхүү түүний эрээ цээргүй байдалд эгдүүцэн зэвүүцэхийн хамтаар түүнийг даган хөврөлдөх ард түмний өчүүхэн хэсгийг өрөвдөн харахдаа арван хуруугаа нийлүүлэн, хэдэн үг шивэхээс өөр аргагүй боллоо. Саяхан тэрбээр нөгөө л цамцтайгаа, нөгөө л тэмдгээ энгэртээ зүүгээд бас нэгэн агуу шинэ зүйл сэдсэнээ эрээ цээргүй өгүүлж байна аа.

Тэр нь юу хэмээтэл Арго болон түүний аялдан дагалдагч нар Ард түмний алаг туг хэмээх “юм” бүтээснээ тахиж шүтэж, амилуулсан юм байх. Энэ нь ямар утгатай эд вэ хэмээвэл өөрийнх нь хэлсэнээр “Цэргийн хар туганд цэргийнхэн, цагаан туганд төрийн ихэс дээдэс мөргөдөг бол алаг туганд ард түмэн мөргөж байх ёстой. Хэрэв энгийн ард иргэд энэ туганд мөргөх аваас манай улсад эв нэгдэл, эрхэм сайн сайхан ирэх юм” гэнээ. Тэр туг нь адууны цагаан болон хар сүүлээр холин хийсэн бөгөөтөл түүнийгээ хар болон цагаан тугны голд нь байрлуулсан байгаа зургийг харуулах юм.

Түүнтэй Их Дэлгүүрийн номын тасагт тааралдаад үг өдөн, тугных нь утга учрыг асуутал надад л лав тоймтой сэтгэлд үлдэх юм хэлсэнгүй. Харин ч хүмүүн гэдэг гэм нүглээ наманчлахын тулд энэ туганд мөргөх ёстой гэсэн шүү юм ярьж байна.

Саяханы “Өдрийн Сонин” дээр “Мухар Үмбүүд Худаг Бүү Үзүүл” гэсэн гарчигтай Монгол Улсын Боловсролын Их Сургуулийн багш Г. Сүхбатын (Өдрийн Сонин, 2007.10.06, No. 238) бичсэн нийтлэл гарчээ. Өгүүллийн гол баатар нь Арго. Нийтлэл бичигч Сүхбат багш, хэл шинжлэлийн ухааны доктор М. Саруул-Эрдэнийн Аргогийн ярьсан хэлсэнийг түүвэрлэсэн материалаас иш татан, шигтгээ хийсэн байх нь үнэн супер онигоо гэлтэй. Эндээс ганц хоёрын зэргийг дурдвал “өү гэдэг англиар ёо ёо гэсэн үг. Манайхан ёо ёо ихэнхдээ яа яа гэж өвддөг. Яа яа гэдэг нь англиар тийм тийм гэсэн үг шүү дээ. Тэгэхээр америк шүдний эмчээр шүдээ авахуулахдаа яа яа гэж ёолбол аягүй л бол шууд дайрчихаж магадгүй. Тиймээс их аятайхан өү өү гэж ёолбол таныг өвдөж байна гэж ойлгоно” хэмээн донгоссон байгаа юм.

Арай ч дээ, ямар ч хэл өөр өөр гэхэд хохимой толгойтой хүн л юм хойно универсаль хэдэн ойлголтууд байж л таараа. Ямар ч мулгуу шүдний эмч байтлаа өвдөөд яа яа хэмээн орилж байгаа хүнийг хараад энэнд мөн тааламжтай байнаа хэмээн дайраад байдаггүй л байх. Дээрх агуу нээлтийг Аргогийн амнаас нь сонсвол ямар эмгэнэлтэй, бас ямар инээдтэй байх бол. Хамгийн эмгэнэлтэй нь түүний айлдсан дээрх үгсэд итгээд өвдөхдөө хүртэл өү өү хэмээн өрөвдөлтэйгээр орилох монгол өвчтөн л байгаа юм. Нээрээ үнэнээ хэлэхэд түүнд итгэгч өү өүнүүд тийм олон биш байгаасай хэмээн залбирах л үлдэж байх шиг байна.

Бас нэгэн зүйл байна: “Арго багш миний зохиосон англи хэлийг сурах арга нь ... хаа ч байгаагүй арга билгийн зарчимд тулгуурласан бүрэн хэмжээний сурах бичиг ... Яагаад гадаадын эрдэмтэд энэ аргыг гаргаж чадаагүй вэ? Яагаад гэвэл гадаадын эрдэмтэд солгой сэтгэхүйтэй байдаг ... Ер нь англи хэлийг сурахад эвийг нь олох шаардлагатай. Өөр нэг арга бий л дээ. Даанч Английн парламент үүнийг зөвшөөрөхгүй. Шууд галигаараа бичих юм бол толин дээрээс харах ямар ч шаардлагагүй, дүрмийн хэрэг байхгүй болчихно. Би үүнийг л Английн парламентаас хүсэх гэсэн юм. Даанч тэд консерватив үзэлдээ баригдаад ийм алхам хийхгүй л дээ”. Гэх мэтийн л гажиг гэмээр юмнууд ярьж явдаг болтой.

Англи хэл таны амьдралыг хэзээ ч өөрчилж чадахгүй. Магадгүй танд улам илүү өргөн боломж олгож болох боловч зөвхөн хэл сурсанаар бид эрдэм мэдлэгийн зулайд гарсан лугаа адил ойлгож хэрхэвч ойлгож болохгүй. Өнөөдөр гэтэл зөвхөн англи хэл, гадаад хэлийг сурах юм бол ухаантай, төлөв төвшин, баян чинээлэг болчих юм шиг ойлголтыг олон хүмүүст өгөх боллоо. Гадаад хэлээр л ярьдаг бол шилдэг удирдагч, шилмэл иргэн болчдог юм биш. Гадаад хэлийг эх хэлээрээ ярьж буй мэт эзэмшсэн мөртөө гуйлгачин, адгийн юм байхыг алийг тэр гэхэв. Тэгэхээр шинэ соргог бүр лүү шуурч байдаг энэ феноменоос салмаар байна.

Үүнтэй адил бид гадаад улсад гарсанаараа л бүх юм сайхан болчдог юм шиг сэтгэдэг. Гэтэл өнөөдөр олон арван монголчууд хүний нутгийн хүйтэн шоронд насаа элээж байгаа гашуун түүхүүд ч байдаг. Гадаадад гарсанаар та шинэ хүн болж, өөрчлөгдөнө гэж бас л шууд утгаар ойлгож болохгүй. Гадаадад гарсан мөртөө гэртээ байснаасаа ялгаагүй явдалтай хүнийг алийг тэр гэхэв. Тэр бүү хэл тухайн орныхоо хэл усыг нь сурья хэмээн хичээх нь бүү хэл наад захын соёл заншлыг нь дагаж чаддаггүй хүмүүс ч хаа газар харагдаж л байдаг.

Олоон жилийн өмнө Сан Францискод хижээл насны нэгэн монгол эгчтэй тааралдсан юм. Түүний хэлээр бол Монголд нөхөр, хоёр хүүхэд нь байх авч, “амьдралын шаардлагаар, үр хүүхдээ удаан бодсоны эцэст” нэгэн америк эртэй суухаар болжээ. Боломж нэгэнт олдсон тул нөхөр лүүгээ утас цохин, би одоо та нарын төлөө ёстой өөрийгөө золиос болгож байна. Удахгүй ногоон картыг улаан гараарааа барих цаг ирэх нь. Гэтэл Монголд нөхрөөсөө салсан гэсэн шүүхийн бичиг хэрэгтэй гэнэ. Чи маргааш дүүргийнхээ шүүх дээр очоод даруй нэг бичиг хийлгэ” гэх мэтчилэн учирлах, дүрэмдэх хоёрын завсар хэлсэн юм байх. Нөхөр нь ч яахав, миний муу эхнэр ийм ухаантай, мань хэдийгээ гэсээр биеэ ч үл хайрлан тэмцэмой хэмээн баясаж, бид хоёр салав гэсэн бичиг шийтгэсэн юм байх. Өрөвдмөөр ч юм шиг. Гэтэл нөгөө “авралын элч” Америк нь орон гэргүй, буяны газруудаар хэсэн хоноглодог бутач амьдралтай нэгэн байх бөлгөө. Үхтэл үр харам гэх үү, үйлс нь хазайсан хүүхэн гэх үү.

Шинэ үеийн шилдэг сэхээтэн хэмээн өөрийгөө нэрлэх гээд байгаа шавилхан залуус бас арай л даруулгатай байх хэрэгтэй мэт. Ялангуяа манай хэдэн жилийн дараах сэхээтэн, улс орноо удирдан залах залуу үе маань иймэрхүү юмнуудад эрүүл ухаантай хандаж, өөрсдийн зөв дүгнэлтийг хийн, дагаж хошуурах бус, харин ч эднийгээ шүүмжилдэг, бусдадаа хэлж ярьдаг байвал сайнсан. Англи хэл гэдэг саяханаас хөгжин цэцэглэж байгаа эд биш гэдгийг сануулахад илүүдэхгүй буй заа.

Sunday, June 08, 2008

МИАТ-ын онгоцонд

Ийм түгшүүртэй зургыг нислэгийн турш хараад юу бодож амар тайван явах уу? Энэ нь яг сандал болгоны ард нь салгаж болохгүйгээр наасан байх юм.

This one is worth a thousand words

“An indigenous woman holds her child while trying to resist the advance of Amazonas state policemen who were expelling the woman and some 200 other members of the Landless Movement from a privately-owned tract of land on the outskirts of Manaus, in the heart of the Brazilian Amazon March 11, 2008. The landless peasants tried in vain to resist the eviction with bows and arrows against police using tear gas and trained dogs. REUTERS/Luiz Vasconcelos-A Critica/AE (BRAZIL)”.

Mongolian embassy chauffeur's son jailed for rape in Britain

LONDON (AFP) — The teenage son of a chauffeur at Mongolia's London embassy was sent to a youth jail for five-and-a-half years Friday, after admitting the rape of a teenage girl on the eve of her 17th birthday.

Javkhlanbayar Gantumur, 18, grabbed the college student around the neck from behind as she was talking to her boyfriend on a mobile phone at a bus stop in central London before forcing her into nearby Hyde Park and raping her.

Southwark Crown Court in south London was told the girl's hour-long ordeal, in which she was forced to strip, happened in the early hours of January 18 after she slipped out of her grandparents' house following a row.

Gantumur, who claimed to have a knife, eventually let her go after stealing 130 pounds (163 euros, 256 dollars) from his victim, much of which had been given to her for her 17th birthday the following day.

She raised the alarm at a nearby casino.
He was arrested within days of the attacks, which happened close to the Mongolian embassy, as a result of DNA profiling. His diplomatic immunity was waived and he admitted rape at an earlier hearing.

Sentencing Gantumur, Judge Geoffrey Rivlin told Gantumur he had left his victim traumatised and that his initial claim that the girl had paid him 100 pounds for "sexual fulfilment" was a "pack of lies."

"This case has already received a great deal of publicity in Mongolia not merely for what you have done to this girl and the shame brought upon your family but also... for the shame you have brought upon your country," he said.

Gantumur will serve his sentence in a young offenders' institute in Britain and be put on the sex offenders' register for life.

His lawyer Jonathan Goodman said his client had initially intended only to rob his victim to pay a fine for an earlier conviction for assault.

Gantumur came to Britain with his adopted parents when they were posted to London, but was "connected by immediate blood relatives" to very senior elements of the government of Mongolia, he added.

Saturday, June 07, 2008

Америкад таван жил болоод ирсэн найздаа бичсэн захидал

Сайн уу найз аа,

Сайн л явна уу даа? Эртээд чамайг төрсөн нутгаа эргээд ирэхэд эндхийн цэцэг ногоо нь хүртэл баясан дэлбээлж, өтгөс буурлаас өгсүүлээд үр ач нар нь хүртэл чамаас үг сонсох гэж, саалийн цагаа хүртэл хойшлуулж байсныг санаж байна уу?

Холын тэртээх жаргалын орон Америк хэмээх гайхамшигтай мөртөө гадаад улсад хэдэн жил суусныг чинь сумын төвөөр дүүрэн амтай болгон ярьж, сумаас төрсөн ганц хөдөлмөрийн баатар, гавъяат агрономич, улсын начин гуравтайгаа эн зэрэгцүүлэн хөөрөн ярихад нь эгээ л өөрийгөө магтуулсан мэт багын найзаараа ганц нэг бахархан, уулзах өдрийн товыг хоног тоолон, дурлалт залуугаа цэргээс халагдан ирэхийг хүлээн суух хормой чангатай хүүхэн шиг л байсан шүү, муу найз нь. Чамайг сумын төвд чийчаанаар улаа татуулан ирдэг тэр үдэш, ганц гангарааныхаа дээлийг гарган өмсөж, наадмын гоёлдоо гэрэл цохиулж, салхи үзүүлсэн билээ л. Харин хүлээлт минь талаар болж, баяр хөөр минь бачимдлаар тэр даруй солигдох юм чинээ санасангүй.

Урд голын хөвөөнөө өдөржин тоглож ядраад, сайр хир хоёртоо гайгүй сайн баригдсан дөрвөн улаан хөлөө дулаацуулах гэж үхрийн халуухан баасан дээр хоёул тэврэлдэн зогсдог байсан тэр л найз минь чи; танай хаваржааны урдуур хойгуур урсах хос хоёр горхи шиг хамарнаасаа урсах нусаа юу ч болоогүй юм шиг шурхийтал татаж, уртхан шиг урсаад ирвэл тоох ч үгүй долоон далд оруулдаг тэр л анд минь чи шал өөр болжээ. Ярих хэлэх үг чинь ховордож, аан уун чинь ихэдсэн байна. Эх орноосоо гараад тавхан жил болохдоо эх хэлээ мартах нь энэ үү, миний муу найз! Өсөхөөс сурсан үндэсний хэл минь хэмээн дээдэлж ирсэн яруу сайхан эх хэлээ эрэмдэглэж орхих нь энэ үү? Аягүйтвэл дахин таван жил харьд байх ахул чи эх орноо мартах нэгэн болсон байна.
Эх хэлээ мартаад этгээд хэлэндээ мундаг болсон юмуу гэтэл хот хүрээнд байх зарим нэг хүнээс хожим дуулах нээ англи хэлэндээ ч гавихгүй юм гэнэ билээ, чамайг. Доторлодоггүй юм аа гэхэд гадарлаж байхад ч болох л байсан юм. Тэгсэн мөртөө ээрч муураад, гажиг хүн шиг эвгүйг нь яана. Чиний байн байн хэлээд байсан ганц хоёр үгийг гайгүй сайн тогтоож аваад сумын төвийн сургууль дээр жилийн хугацаатай ирсэн Энх Тайваны Корпусын багш эмэгтэйг нутгаадаа яваад ирэхэд нь зорьж очин гайгүй чанга хэлсэн чинь нүд нь орой дээрээ гараад огих нь уу, орилох нь уу хэмээн бодтол пүй пай болоод явчихна лээ. Хэсэг гацсаны дараагаар нь учрыг асуутал дандаа бөгс бөөртэй холбоотой гудамжны үгнүүд гэхшив. Багш хүүхнээс ичсэн гэж юүхэв. Чи муу найзыгаа мөн ч сайн түлсэн дээ. Бэлэг дэмбэрэлтэйг нь бодож ерөөлийн хэдэн үг сурч байхгүй яав даа, түүний оронд.

Чиний этгээд дэгжин хувцаслалт, эрээ цээргүй яриа, эдэлж хэрэглэх зүйл чинь яав ч эрдэмтэй хүний шинжийг үл илтгэнэ. Хоёр ч их сургуулийг хос алтан медальтай төгсөж, Мухарсүвт, Дээл гэнэ үү манай энд байдаггүй зурагт шиг нэг юмны үйлдвэрт ахлах мэргэжилтнээр ажиллахыг урьсан тухай чи ам мэдэн бурж байсан нь санагдана. Гэтэл чамайг хятад зоогийн газарт хоёр жил таваг угаагч, гайгүй дэвшээд ширээ цэвэрлэдэг ажил хийж, хэдэн зоос цуглуулсан ч юм байхгүй ирсэн гэсэн яриа чих дэлсэж байна лээ. Гэхдээ найз нь хэнд ч хэлэхгүй ээ. Учир нь чамаар бахархах өвгөд өтгөс, чамайг дуурайхыг хүсэгч хүүхэд багачуулын урмыг нь цурам болгохыг үл хүслээ. Бас чамайг Америкад очоод харласан гэж хүмүүс хэлэх юм билээ. Харин эртээд харахад хамаагүй цагаарсан билээ. Ямар учиртайг нь нэг их ухсангүй. Бага байхдаа хоёулаа нутгын халуун наранд тэр битгий хэл харлаж борлосныг тэр гэхэв ээ.

Найз нь чамд гомдохгүй ээ. Нутгын маань ханхайсан уул нурууд, урсгал дөлгөөн ус мөрөн нь нутгын хүү чамайгаа дахин ирэхэд нь тэврээд л угтах гэж байхад малчин заяатай төрсөн мунхаг муу найз нь чамайгаа уучлалгүй яахав ээ. Хүн ядрахаар ургаа, тураг ядрахаар уулаа гэж ардын минь сайхан үг бий. Миний найз гадаад улсад гандаж явахдаа эх нутаг элгэн саднаа битгий мартаарай. Хүний эрхэнд зовохоор, өөрийн эрхэнд жарга гэж, миний найз гундан гутарч харийн нутаг давчдаад байвал нутаг өөдөөн гүйгээрэй. Чамайг арван жилээ дүүргээд хот луу явахад чинь Умбаа гуайн зүсэлсэн эрх цагаан үр төлөө өгсөөр, бараг л сүрэг болох дөхөж байна. Эднийгээ хариулахгүй юу даа, хө.

Бага байхдаа хоёул Бурмаа охинтой ч юм ярихаас ичдэг байсангүй билүү. Гэтэл чи хаа тааралдсан охин хүүхнийг чангаагаад, хормой хотноос нь татаад байсан шүү. Хот хүрээнд тэгж гэнэдэв. АЙДаС гэдэг ДОодХын өвчин гарсан гэсэн. Түүнийг л нутаг орондоо дэлгэрүүлэв. Ер нь чи өөрөө ч хормой чанга, энгэр төв байх хэрэгтэй шүү. Тэр өвчнөөр олон хүн хорвоог орхисон гэлцэнэ. Тэр бүү хэл эх орны маань ч цонхоор орж ирээд, хаалга үүдийг цэлийтэл нээж байгаа сураг дуулдсан. Одоохондоо манай үүгээр л харин нам тайван байгаа, гэхдээ юмыг яаж мэдэхэв, мэдээтэй байгаарай.

За, аймгийн төвөөс цааш явж үзээгүй, номхон борлогоосоо өөр адуу мал, унаа тэргэнд ч ховор суусан малчин найз нь ам халаад баахан юм дэлгэлээ. Аа тийм, эртээд ирэхдээ чиний татаад байсан тамхирхуу юмыг чинь хар тамхи гэдэг хэмээн америк багш хүүхэн хэлсэн. Цэрэг цагдаа болдог гэхээр нь чамайг үлдээгээд явсан хэмээн хэлж зүрхэлсэнгүй. Даанч эртээд хоёр сорсоны дараа толгой дүүрээд, дуулмаар болоод байсан юм. Уусан айргандаа халлаа даа гэж ичээд байсан, утаа униартай чөтгөрт хорлуулсан юм байж. Миний найз дараа ирэхдээ тийм бузрын юм л нутагтаа бүү зүглүүлээрэй. Ард түмний чинь, аав ээжийн чинь заяа гомдоно шүү.

Чамайг гүнээ хүндэлж, мэхийн ёсолсон,
Багын хайртай найз чинь
Сумын төв
Монгол улс

Respect the Immigrant

Amnesty International



Wednesday, June 04, 2008

Хятад хvн хятад хvндээ хайртай

Хятадын зарим нутагт болсон аймшигт газар хөдлөлтийн дараагаар хятадын олон сая иргэд гамшигт нэрвэгдсэн нэгэндээ тусламжийн гараа сунгасаар байна. Зөвхөн эд материал, мөнгө санхүүгээр туслахаас гадна цусаа өгсөөр байна. Зурган дээр явуулын станцад цусаа өгөхөөр оочерлон зогсож байна.


Tuesday, June 03, 2008

Эрvvл Монгол мал

"Эрүүл Монгол малын..." (Ардчилсан Нам: УИХ-ын 2008 оны сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрөөс)

- Эрүүл Монгол юу?
- Эрүүл ямар мал?
- Ямар Монгол мал?
- Эрүүл хэн мал?
- Эрүүл Ямар юу?
- Ямар Монгол юу?
- Ямар ямар мал?
- Ямар ямар юу?

Ардчилсан Намын Yндсэн Хууль

Иргэн бүрт- Эрдэнийн хувь хэмээх АН-ын ирэх сонгуульд оролцох мөрийн хөтөлбөрийн 10 зөв бодлогын эхний гурвыг нь уншиж дууслаа. Асуултууд гарч байнаа. Яагаад заавал 10 жилээр бодлогоо тодорхойлох болов? Монголын сонгуулийн цикл дөрвөн жилээр байдаг бол энэ нь хоёр удаагийн сонгууль, тэгээд цаана нь хоёр жил гэж томьёолж буй болтой. Эхний гурвыг нь уншихад уг нь ч хэрэгтэй, авууштай, ажил хэрэг болоодохвол маньд нь хэрэгтэй юм олонсанж. Даанч энэ хооронд сонгуульд ялагдвал үүнийгээ бусад намуудад заралтай нь биш дээ.

Anyways, Эзэн Монгол Хүн дотор “иргэд мал хөрөнгө, амь биеэ аргагүй хамгаалалтад орж гэмт халдлагыг няцаасан бол эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлнө” гэсэн утга нь гажсан өгүүлбэр байх шиг байна. Арай өөрөөр, тухайлбал “амь биеэ хамгаалахаас аргагүй байдалд орж, гэмт халдлагыг няцаасан бол” ч гэдэг юм уу тайлбарласан бол арай дөхөм юм уу. Бодвол нөгөө мэргэжлийн хэлээр бичнэ гээч нь юм болов уу даа.

Ажилтай, Орлоготой, Амгалан Амьдрал хэмээн хоёрдугаар зүйл дотор “ирэх 5 жилд нийтдээ 140 мянган орон сууц барьж, ашиглалтад оруулна” гэсэн байгаа. Одооноос барьж эхлэхгүй бол ийм их тооны барилгыг барьж гүйцэх нөгөө талаар газар нутагт ч хэмжээ хязгаар гэж бий даг. Нэгдүгээрт, 140 мянган айлын орон сууц байлгүй дээ. Зөвхөн орон сууц нь л ийм их юм бол нөгөө сургууль цэцэрлэг, дэлгүүр хоршоо, баар саваа хаана нь барих юм болж байна аа. (Үүнийг Өдрийн Сонины 132 дугаар дээрээс авсан болно). Хоёрдугаарт, ийм их орон сууцны ядаж тэдэн хувийг нь хөдөө орон нутагт гэж тодорхойлох хэрэгтэй болов уу. Эс бөгөөс Улаанбаатар Улсдаа бүгдийг нь барих гэж байгаа юм уу?

Тоон дотор үсэг цохино гэгчээр 10 жилийн төлөвлөгөөн дунд түүхий ноолуурын доод үнийг 30.000 төгрөгнөөс унагахгүй гэх мэтийн юм бичсэн байх юм. Энэ чинь арван жилийн мөнгөний инфляцаа тооцохгүй юм болов уу гэтэл хэдэн зүйлийн дараа хүүхдийн мөнгийг үргэлжлүүлэн олгоно, мөнгөний ханш уналттай уялдуулж хэмжээг нь өсгөнө гэсэн байх юм.

За за, хэдэн сая хүний саналыг аваад маниас мундаг хүмүүсээр хэд сайн машиндуулж, сэгсрүүлсэн хөтөлбөр гэдэг чамбай юм байдаг байлгүй дээ. Слово олдож корова холдох нь.

МОНГОЛЫН ДОЛООН ГАЙХАМШИГИЙН ЛОГО ЗОХИОХ УРАЛДААН

“Цахим Өртөө Холбоо” ТББ, “Үндэсний Аялал Жуулчлалын Байгууллага” ТББ хамтран зохион байгуулж буй бүх нийтийн санал асуулгаар тодруулах Монгол орны байгалийн болон хүний гараар бүтээсэн тус бүр Долоон Гайхамшигийн төслийн утга санаа, агууламж, цар хүрээг бүрэн илтгэх логоны уралдааныг мэргэжлийн дизайнер, зураач, урчууд, оюутан залуусын дунд зарлаж байна!

Төслийн гол зорилго нь Монгол орны өвөрмөц гайхам байгалийн зүй тогтлууд, үзэсгэлэнт БАЙГАЛИЙН ДОЛООН гайхамшигт газар нутаг, Монгол дархад урчуудын ур ухаан, уран гараар бүтсэн түүх соёлын гайхамшигт ХҮНИЙ БҮТЭЭСЭН ДОЛООН барилга байгууламж, гар урлалын бүтээлүүдийг тус тус шалгаруулан, дэлхий нийтэд албан ёсоор зарлан тунхаглах, тэдний үүх түүхийг судлан олон нийтэд таниулан, хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх, хайрлан хамгаалахад оршино.

Уралдаанд ирэх бүтээлүүдэд тавигдах шаардлага:
Adobe Photoshop, Corel Draw зэрэг мэргэжлийн, зориулалтын програм дээр хийгдсэн байна.
Лого нь өндөр нягтралтай (300 dpi) байх шаардлагатай бөгөөд уралдаанд ирүүлэх бүтээлээ имэйлээр илгээх тохиолдолд бага нягтралтай хувилбарыг илгээж болно. Тухайн бүтээл нь шалгарсан тохиолдолд өндөр нягтралтай хувилбарыг авна. Имэйлээр илгээх тохиолдолд хамгийн том нь 300 kb байх бөгөөд зөвхөн gif, jpeg форматтай бүтээлүүдийг хүлээн авна.

Лого нь Монголын Долоон Гайхамшиг хэмээн заавал бичигдсэн байх ёстой бөгөөд Seven Wonders of Mongolia хэмээн англиар бичигдсэн хувилбар байна. Мөн монгол бичгийн эвхсэн, таталгасан зэрэг хэлбэрүүдийг оролцуулж болно. Лого нь дээрх текстээс гадна зураг, график оролцуулж болно.

Логоны дизайн нь хар, цагаан, улаан дээр болон өнгөт гадаргуу дээр хэвлэгдэхээр зохиогдох бөгөөд жижгээс том хүртэл хэмжээг нь өөрчилж болохоор зохиогдоно. Лого нь Интернэт, CD-ROM, ТВ, видео, сурталчилгааны самбар, сонин сэтгүүл, албан бланк, ил захидал, сурталчилгааны материал, зурагт хуудас, даавуун болон бусад материалууд дээр хэвлэгдэх боломжтой байна.

Уран бүтээлчид зөвхөн өөрийн зохиосон дизайнаар оролцох бөгөөд бусад логоноос хуулсан, санаа авсан бүтээлүүдийг хүлээн авахгүй.

Уралдаанд ирсэн бүтээлүүд нь зохион байгуулж буй байгууллагуудын өмч болох бөгөөд уралдаанд шалгарсан лого нь дээрх хоёр байгууллагын өмч болж, оюуны өмчийн патентаар хамгаалагдана.

Уралдаанд нэг уран бүтээлч хэдэн ч дизайнаар оролцох бөгөөд бүтээл тус бүрийг тайлбарласан текстийг хавсаргана.

Уралдаанд ирүүлэх бүтээлүүдийг 2008 оны 6 дугаар сарын 28 хүртэл хүлээн авах бөгөөд нэг бүтээлийг шалгаруулан 500 ам. долларын урамшуулал олгоно.

Бүтээлээ logo@7wondersofmongolia.com гэсэн хаягаар явуулах буюу Мэдээлэл Технологийн Үндэсний Паркын 427 тоот дахь Цахим Өртөө Холбоо ТББ дээр ажлын цагуудаар биеэр авчирч өгч болно.

Утас:/Факс:Имэйл:
logo@7wondersofmongolia.com

Зэсийн Ханш

  © Blogger template 'Amarjargal' by Mongoltolbo.com 2009

Back to Дээш