Wednesday, July 23, 2008

Eeрeeр сэтгэхvй

Яагаад заавал бид нэг зүйлийг улиг болсон нэг л маягаар хийх ёстой гэж. Жишээ нь хогоо шүүр хэмээх арзгар зүйлээр хамж, хоолыг заавал аяганд хийн идэх гэх мэт. Энэ нь аль нэгэн цагт зохиогдож, тэр нь одоо бол зайлшгүй ийм л байх ёстой юм шигээр төсөөлөгдөнө. Харин япончууд дахин нэг содон мөртөө яагаад би сэтгээгүй юм бол хэмээх хөнгөхөн атаархал төрүүлмээр, бас хөгийн, тун энгийн нэгэн бүтээгдэхүүн бүтээжээ. Энэ нь ердөө л хар өнгөтэй Q-tip буюу толгойндоо (эсвэл хөл толгой хоёртоо) хөвөнтэй эд байгаа юм. Үүнийг зарим хүмүүс тайлбарлахдаа чихний хулхи нь шар өнгөтэй байдаг бөгөөд хар дээр шар нь маш сайн контраст өгөн ялгарах тул таны чихнээс ямар их хулхи гарахыг хараад та өөрийн эрхгүй дуу алдахад хүргэж ч магадгүй. Худалдан авах эсэх нь таны хувийн асуудал...


Tuesday, July 22, 2008

Quote of the day - 2

Sometimes I wonder... will God ever forgive us for what we've done to each other? Then I look around and I realize... God left this place a long time ago.
Blood Diamond кинон дээр Данни (Леонардо ди Каприо)-гийн хэлдэг үг.
PS. Thanks Shizo for your corrections and comments!

Monday, July 21, 2008

Ороо бусгаа цагийн байдал

Одоо тайван замаар жагсаал цуглаан хийх зоригтой хүмүүс байхгүй болсон бололтой. Хийхээр санаархсан хэд нь тэдний тэмцлийн үнэн утга учрыг гуйвуулан, тонон дээрэмдэх, үймэн самууруулах зорилготой тархины тураал, мэдлэгийн менингит, боловсролын боом, соёлын сийрэгжилт туссан цөөн тооны луйварчин лойсон лүүтэрүүд нь хэрэг төвөг тарих вий хэмээн эмээдэг боллоо. Тайван жагсаалыг ч гэсэн төр засаг нь ямар нэгэн аргаар түйвээн, толгойлогчдыг нь улс төрийн хоригдол болгон цаазаар авах ял заах вий хэмээн зүрхшээдэг боллоо. Ардчилал нэг мөсөн амаа үдүүлэх нь энэ үү?
Үймээн болсоноос хойш хагас сар илүүгийн дараа л Цагдаагийн Газар 13 хүн сураггүй болоод байгааг хээв нэг мэдээлэх юм. Тайван цагт бүү хэл дайны үед ч нэг хүний төлөө асууж сураглах нь дамжиггүй. Эдгээр олон хүний хувь заяа хаашаа эргэсэн бол...

Sunday, July 20, 2008

Орчуулгын нэртэй “оршуулгын” товчоо

Дутагдлын хажуугаар дуугүй өнгөрдөггүй “ко” хүмүүжил уул нь их л хэрэгтэй санж. Сүүлийн арав гаруй жилд Орчуулгын нэртэй нотариатын үйлчилгээний газрууд олноор байгуулагджээ. Хэдэн жилийн өмнө тэдний нэгнээр нь орж, тамга даруулах санаатай гэрчилгээний хуулбарархуу юм хийлгэсэн чинь, тусгай формыг компьютер дээрээ нээж өгөөд, нэрийг нь солиод гаргаад ирсэнийг нь үзэхүл харь хэлэндээ хариугүй маньд нь хүртэл “эмгэнэлийн бичиг” болж харагдаад байгаа юм чинь.

Гэтэл саяхан бас нэгэн “эмгэнэлийн бичгийг” санамсаргүй шахам олж уншаад, дутагдлын хажуугаар дорой ч гэсэн дуу гаргахаар шийдлээ. Энэхүү газар нь манай нэгэн нэр хүндтэй, өөх махтай намын байрнаа үйл ажиллагаагаа эрхлэн явуулдаг болохоо тодорхой бичжээ. Хэдхэн цөөхөн үгийг махчилан орчуулахийг чармайсан нь ясыг нь тултал махыг нь иджээ. За яахав, мань хэд нь нэг юм ойлгоод байх боловч тэр орчуулгыг үзсэн англи хэлтэй хүмүүс ямар их шоконд орсон болдоо гэж бодохоос өнөө орой унтахаасаа хүртэл татгалзмаар санагдана.

Энэ нь эгэл нэгэн дунд сургууль төгссөн гэрчилгээн хуулбар байх бөгөөд толгойд нь “Capital eleven-year ... secondary school” хэмээн бичсэнийг бол “Нийслэлийн арван нэгэн жилийн ...-р арван жил” хэмээн төвөггүй ойлгож болох хэдий ч нэг л утга уянгагүй, ужиг гажиг сонсогдоно.
За тэгээд цааш нь бол хичээлийн нэрсүүдийг Physical culture (Биеийн тамир), Literature of foreign countries (Дэлхийн уран зохиол), Describe line (Шугам зураг), Picture (Уран зураг) гэхчилэн орчуулсан байх аж. Энэ дэлхий дээр дор хаяж 73 улс гүрэн англи хэлийг албан ёсны хэл хэмээн зарласан буюу хэрэглэдэг гээд үзэх ахул магадгүй эдгээр улсуудын нэг нь ч гэсэн иймэрхүү үгээр илэрхийлдэг байж болох ч байж мэднэ. Гэхдээ л хэл эвлэж, нүд дасч өгөхгүй хэцүү дамшигууд байна. Энэ нь миний арван центны бодол бөгөөд та ч саналаа харамгүй хуваалцаарай.

Монголын Блогчид мандтугай

Интернэтийн эхний давалгаа аль хэдийн түрлэгээ татаад, Web 2.0 аль хэдийнээ ноёрхолоо тогтоосон байх ажгуу. Интернэт гэдэг нь зөвхөн бидний яахуу, хотмайл дээр байдаг хэдэн цахилгаан шуудан байхаа болиод олоон жил өнгөрч байна. Хувь хүн бүү хэл бүхэл бүтэн улс орон ч гэсэн Интернэт дээр итгэл найдвараа тавьсан байх нь тааралдана. Хувь хүн хоол хүнсээ захиалан авч, цаг агаар, мэдээ мэдээлэл, биржийн ханш, банкны гүйлгээ, төлбөр тооцоогоо хийгээд зогсохгүй хийморын сан тавиулж, Joel Osteen-ыг хүртэл сонсож болох нь.
Үүнтэй зэрэгцээд нетийн акулууд олноор гарч ирсэн бөгөөд зарим нь ч бүр монополь эрхтэй болжээ. Зар сурталчилгаа, технологийн талаар бусдаасаа тасархай компаниуд тун олон. Түүнтэй зэрэгцээд CNN, BBC, Xinhua зэрэг мэдээллийн агентлагууд цаг тутамд шахуу мэдээллээ шинэчилж байна. Цаасан сонин бол их л удаж урд орой болсон хэрэг явдлын тухай өгүүлэх бөгөөд сонин хэвлэлтээс гарсанаас хойш та тэр сонинг бариад унших хүртэл дор хаяж 6-7 цаг өнгөрсөн гэж бодвол тэр хооронд зарим мэдээнүүд аль хэдийн хуучирсан байх нь элбэг.

Тэгвэл мэдээллийн дараагийн хандалт нь телевиз байж болно. Гэвч мэдээллийн сувгууд нэг дор нэг л мэдээллийг дамжуулах боломжтой бөгөөд хэдий өндөр хөгжсөн технологын эрин үед ч бид телевизын суваг солих л боломжтой болохоос аливаа нэг суваг дотроос мэдээллээ сонгон шүүж үзэж чадахгүй нь харамсалтай. Тэгээд л дэлгэцний доогуур жирэлзэн урсах тийтэрийг дэмий л ширтэн харахаас өөрцгүй. Тэгвэл хамгийн гайгүй сонголт нь одоохондоо Интернэтийн мэдээллүүд байна. Харамсалтай нь эргээд л нөгөө том том акулууд л үргэлж шинэчилж байдаг мэдээллийн сайттай байхаас бус бие даасан, чөлөөт сувгуудад ийм боломж олддоггүй.

Гэтэл нөгөө томуудад ч гэсэн өөрсдийн гэсэн ашиг сонирхол гэж байж таараа. Түүнийгээ хамгаалж, өмгөөлсөн, хэт нэг талыг барьсан мэдээ мэдээлэл цацах нь наад захын үзэгдэл. Тэгвэл аливаа зүйлийг хоёр талаас нь сонсож, эрүүл ухаанаар өөрийн гэсэн үнэлэлт дүгнэлтийг өгөх хэрэгтэй бөгөөд уншигчид ч ийнхүү хүсч байна. Яг л энэ орон зайг бөглөхөөр иргэний сэтгүүл зүй буюу иргэн сэтгүүлч нар гарч ирсэн билээ. Тэдэнд алдах зүйл байхгүй, аль болох зөв өнцгөөс нь харж, шударгаар бичиж чадах аваас нэр хүнд нь өсч, хүмүүс ч түүнийг сонсохдоо дуртай болж ирнэ гэсэн үг. Тэрнээс биш ихэнх нь бичлэгийнхээ төлөө цалин пүнлүү авдаггүй, албан тушаал ахина гэж дайрдаггүй, хэн нэгэнтэй ашиг сонирхлын зөрчилдөөн байхгүй, хэн нэгнийг дарамталж, нэр төрийг нь гутааж, нөгөө нэгийг нь өөд нь татах ямар ч сонирхол байхгүй. Яагаад гэвэл тэдний ихэнх нь өөрсдийн гэсэн ажил мэргэжилтэй, амьдралын эх сурвалжтай бөгөөд иргэнийхээ үүргийг нэг талаар биелүүлж байгаа сайн болоод шударга иргэд юм.

Мэдээж тэдэнд мэргэжлийн үнэ ихтэй камер, гэрлийн хурдтай Интернэт холболт, сурвалжлага хийх тусгай эрх, хурдан унаа тэрэг байхгүй бөгөөд магадгүй ийм л нөхцөл байдалтай тул илүү шударга, илүү үнэнийг өгүүлэх магадлалтай. Тэдний ихэнх нь пиксел муутай зураг дарж, барзайсан дүрстэй богино видеог гар утсандаа буулган авна. Нэгэнт эдгээр иргэний сэтгүүлчдэд хэмжээ хязгааргүй багтаамжтай Интернэтийн домайн, вэбмастер байхгүй тул хамгийн зөв платформ нь тэмдэглэлүүдээ үнэгүй бөгөөд маш энгийн аргаар бусдад хүргэж чадах блог сайтууд, богино хэмжээний видеогоо үнэгүй тушчихаж болдог ЮуТүүв зэрэг сайтууд болж байна. Өнөөдөр бид хэзээ ч телевизын сувгаар, сонины хуудаснаас олж үзэхгүй тийм л мэдээ мэдээлэл, санал бодол, бичлэг нийтлэл, бодит явдлын видеонуудыг тэднээс олж уншиж, харж, үзэж байна.

Блог гэж юув, хэрхэн үүсэв, иргэний сэтгүүл зүй хэрхэн үүсэн цэцэглэв гэдэг талаар илүү ихийг дурдахыг хүсэвч энэ удаа түдгэлзэн, гол сэдэв үрүүгээ орьё. Энэ талаар жич танилцуулах болно.

Монголчууд ч энэхүү эрин зууны хөгжлийн алхаатай хөл нийлүүлэн, олон арваараа блогтой болсоор байна. Өнгөрсөн оны 11 сард нэгэн байгууллагын гаргасан тооцоогоор дэлхий даяар 60 сая блог байгаа гэсэн тоотой. Энэ далайд манайхан ч хувь нэмрээ дуслаар нь оруулсаар байна. Яг хамгийн анхны вэбсайт, хамгийн анхны чат өрөө, анхны блогыг хэзээ хэн анх хийж байсныг мэдэхгүй ч гэсэн миний бодлоор www.mol.mn болон тухайн үед Европт суралцаж байсан Сансар monstudnet.mn хэмээх сайтыг Орбинзоон нарын хамтаар гаргаж байсан нь хамгийн анхны биш ч гэсэн эхний хэдийн нэг гэхэд хол зөрөхгүй болов уу гэж бодож байна. Уншигч та өөрөө үүн дээр саналаа хэлнэ биз ээ.

Монгол оюутнуудын энэхүү сүлжээ нь ч гэсэн анхны чатыг нэвтрүүлэн, гадаад дотоодод суралцагч оюутан залуучуудыг хооронд нь холбох гайхамшигтай харгуйг нээж өгсөн. Компьютерын араас хэзээ ч нэгнийхээ төрхийг хараагүй, амнаас нь гардаг дуу хоолойг нь ч сонсоогүй хүмүүс биендээ итгэх итгэл дээр дөрөөлөн Цахим Өртөө хэмээх сүлжээг байгуулсан нь ч дээрх сайтаас эхлэлтэй гэж ойлгодог. Өдгөө Цахим Өртөө сүлжээ нь Төрийн бус байгууллага болтлоо өргөжин, нийгэмдээ идэвхтэй үүрэг гүйцэтгэсээр байгаа нь урд хожид бол хэнд ч ойлгогдохгүй, итгэхгүй үзэгдэл болсон билээ.

Дараагаар нь блог гаргахаар оролдож байсан нилээд хэдэн тохиолдлууд байдаг. Ихэвчлэн мэдээлэл технологоор суралцаж байсан оюутан залуус, байлдаж тоглохоо байгаад Интернэт дээр ихэнх цагаа өнгөрөөх болсон бага дунд сургуулийн хүүхдүүд хүртэл тав зургаан жилийн өмнөөс оролдож эхэлсэн.

Энэ нь нэгэнт мэдээллийн эрин зуунд амьдарч байгаа хүмүүст өөрсдийнхөө дуу хоолойг түмэнд хүргэх зөв хэлбэр гэдгийг зөвхөн хүүхэд залуучууд биш томчуул хүртэл сая л нэг юм хүлээн зөвшөөрлөө. УИХ-ын гишүүн З. Энхболд (http://z-enkhbold.blogspot.com/) манай хамгийн анхны болон одоо хүртэл цорын ганц блогтой гишүүн хэвээр байна. Манай сайн сэтгүүлчдийн нэг Д. Цэдэндорж хэдэн жилийн өмнө хэвлэлийн ажиглалт хэмээх анхны шахуу төрөлжсөн блогыг ч туршиж үзэж байсан. Түүнчлэн Цахим Өртөөг үүсгэн санаачлагч Д. Цэрэнбат (http://tserenbat.blogspot.com/), тус сүлжээнд нэр хайрласан доктор Ш. Баатар (http://shbaatar.blogspot.com/) нар ч саяханаас хувийн блог гарган, өөрсдийн санаа оноогоо нэгтгэн, бичлэг нийтлэгээ архивлаж эхэлж байна. Ш. Баатар арваад жилийн өмнөөс ч гэсэн Great Mongolian Gobi хэмээх хувийн сайтыг хөтөлж байсныг олон хүмүүс санаж буй байхаа.

Манайхны орох дуртай сайтуудын нэг болох tsahim.us хөгжим мэдээллийн сайтыг үүсгэгчдийн нэг Л. Гантөмөр нар ч мөн л анхны блог бичигчдын нэг байсан. Өдгөө Японд сурч байгаа оюутнууд ялангуяа идэвхтэйгээр блог хөтөлж, өөрсдийнхөө танилын хүрээг тэлэхийн хажуугаар өөрсдийгөө ч бусдад таниулж, үзэл бодлоо дэлгэж байна. Блогчдын дундаас шинэ хэллэг, бичлэгийн шинэ хэлбэр хүртэл гарч ирж байгаа нь авууштай. Энэхүү тэмдэглэлийг сараачигч миний хувьд ялангуяа “орж ирээд бие засаад гарах” эсвэл бүр ноцтой бол “шээчээд гараад явах”гэдэг хэллэг их нүдээ олсон хэмээн олзуурхдаг. Жорлон хавиар эргэлдсэн зохисгүй хэллэг мэт байвч хэн нэгэн хүний блог уруу хэний ч шахалтаар бус орж ирчихээд, блогчтой санал нийлэхгүй байгаагаа илэрхийлэхдээ бүдүүлгээр хараан зүхэж, доромжлон гутааж, өөрийгөө соёлгүй, мэдлэггүй гэдгээ харуулдаг өрөвдөлт өрөвтас лугаа адил этгээдийн бичсэн зүйлийг ийнхүү нэрлэдэг нь үүнээс илүү яаж ч олигтой илэрхийлэх билээ дээ. Тэдний дотроос Эрин М. Тулгат (http://togi3togi.blogspot.com/), Тогоруу (http://togi3togi.blogspot.com/) зэрэг сайн бичлэгтэй, амьд блогууд олон байдаг. Үүний дээр миний мэдэхгүй маш олон блогууд бий гэдэгт эргэлзэх юун. Тун саяхан бас нэгэн блогчин, Нагоя хотноо суралцаж буй А. Болд (http://krilleer.blogspot.com/) блогын хүрээнд шууд кириллээр бичиж болох програм зохиосон нь маш сайн болжээ.

Түүнчлэн иргэний сэтгүүл зүйг хөгжүүлэх зорилгоор www.bugdeeree.mn хэмээх бүхэл бүтэн тусгай онлайн сонин гарсан нь үнэхээр сайшаалтай болжээ. Тэд танилцуулах хуудсандаа “БҮГДЭЭРЭЭ бол БҮГДИЙН сонин. Энд авторитар удирдлага байхгүй. Ардчиллын гол баталгаа болсон хэвлэлийн эрх чөлөөг жинхэнэ ёсоор нь дээдэлсэн нээлттэй сонин БҮГДЭЭРЭЭ-г БҮГДЭЭРЭЭ бүтээцгээе” хэмээн бичжээ.

Бид эрүүл нийгэм байгуулахийн тулд зөвхөн гудамж талбайд гарч тэмцсэнээр амжилтад тэр бүр хүрэхээ байсан гэдгийг харж байна. Тэгвэл одоо мэдээллийн энэхүү өргөн боломжийг ашиглан, бодит байдлыг ямар ч шүүлтүүргүйгээр, ямар ч дарамтгүйгээр дэлгэн тавих Интернэтийн өдрийн тэмдэглэл гэгдэх блогыг өргөн ашиглацгаая. Ард түмэнд, сонгогч нарт, уншигчдад дан ганц үнэн, бодит, боловсруулаагүй мэдээлэл хэрэгтэй байна. Манай блогчид мандтугай. Тэдний маань үг хэл нь хурц, компьютерын хурд нь гялс, үнэн худлыг ялгах чадвар нь баян байх болтугай.

Блогын уншигч П. Байка
PS. Үүнийг хоёр жил илүүгийн өмнө бичиж mongolmedee.net дээр тавьж байснаа шороо тоосноос нь салгаж, нар үзүүлэхээр шийдэв. Саяны Цуст Мягмар гаригийн үед ч гэсэн блогчдын үүрэг, сайн дураараа зургийн аппарат үүрэн чулуун мөндөр дундуур явсан хүүхдүүдийн ачаар мөн ч олон мэдээ мэдээлэл, видео бичлэг, зураг хөргүүд үлджээ. Мэргэжлийн сэтгүүлчид ч тэр бүр хийж чадаагүйг блогчин "багачууд" бүтээж чаджээ. Браво блогчид минь.

Saturday, July 12, 2008

Genghis grill-ийн эзэн болох уу?

Америкчууд хөх толботой биднийг тун цөөхөн зүйлээр мэддэг. Говь цөл ч юм уу, цаатангууд аль эсвэл Чингис өвөөгөөр нь танина. Бас хүн бүрийн аманд нь байдаг ядаргаа ихтэй, дургүй хүргэмээр тунхаглал бол “Өө, би Монгол BBQ-д хоол идсэн. Энэ яг танай хоол мөн үү?” хэмээн асуух нь яршигтай. Энэ нь эгээ л Италиас ирсэн жуулчингаас Pizza Hut, Papa John’s байдаг л биз дээ гэх буюу Франц хүүхнээс French fries нутагтаа хэр алдартай вэ гэх тэнэглэлтэй агаар нэгэн сонсогдоно.

Америкчууд өөрсдөө юм зохиохдоо муу мөртөө, хүний хийсэн юман дээр дөрөөлөн амжилт олохдоо тун гаргууд. Түүнийгээ төдий удалгүй АНУ-ын хуулиар патентлах мөртөө, энэ хууль нь бараг улс гүрэн бүрт хүчинтэй юм шиг загнана. Тэгсэн мөртөө улсдаа зохиох уралдаан тэмцээн бүрээ Дэлхийн аварга шалгаруулах хэмээн дэгжин нэрлэхдээ дуртай. Америк хөл бөмбөгийн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн гэж байдаггүй л байхгүй юу. Эсвэл нөгөө хэдэн мужуудаа тус бүртээ нэг улс гээд бүр итгэчихсэн. Бейсболын дэлхийн аварга гэдэг тэмцээнд ганц улс л өрсөлддөг байхгүй юу.

Anyways, буцаад нөгөө барбекью дээрээ очъё. Хэдэн жилийн өмнө bd’s barbeque хэмээх “Монгол” хоолны газар УБ хотын Сөүлийн гудамжинд нээгдсэн нь Америкийн хамгийн анхны франчайз болоод зогсохгүй хамгийн анхны Mongolian Barbeque ресторан юм биш үү. Ийнхүү хэдэн жилийн өмнө Хустайн нуруунд тахийг дахин нутагшуулсан шиг, хэдэн зууны тэртээ өвөг дээдэс-баатар эрс маань хээрээр гэр, хэцээр дэр хийн байлдан явах замдаа түр амсхийн бамбайгаа буруу харуулан, хол ойрын өвс ногоог тастан, үхрийн махаа амт оруулан, сэлмээрээ хэрчин хутган хуурдаг байсан нэгэн гайхалтай хоол ЭХ НУТАГТАА эргэн ирсэн нь энэ буюу. Ядаж л ингэж сурталчилж, зуун жилийн өмнө тус улсад очсон хятадууд этгээд хачин юманд дуртай Америкчуудыг “панаалдан” өөрсдийн хийсэн хоолоо зооглуулж байсан бололтой. Тэр үед хятадын хоолыг барууныхан идэх нь бүү хэл, энэ хоёр арьстан хамт байх нь хориотой байсан юм бус уу. Харин манай Чингис хааны алдар суу, агуу үйлс нь баруунд ч БОСОО байсан нь тэдэнд тус болсон бололтой.

За тэгээд тус улсын бизнесын байгууллагууд ашиг орлоготой, амжилттай яваад ирэхээрээ нэр, эрх, жороо худалдан франчайз болгон зардаг. Энэ жил Форбс сэтгүүлд дурдагдсан франчайз хоолны газруудын дунд нөгөө Чингис Грилл давхиж явна. Техасын Даллас хотноо эхэлсэн тус франчайз нь одоогоор арван мужид олон арван салбартай болоод авсан байна. Завтайсан болоод мөнгөтэйсэн бол гэдэгчлэн энэ франчайзыг Монгол удмынхан худалдаж аваад, жинхэнэ Монгол хоолны газар болгоход ч болохгүй гэх газаргүй мэт. Алийн болгон Mongolian, Khubilai, Genghis BBQ гэхээрээ далайн амьтад, галуу шувууны мах, Монголд ургах нь бүү хэл нэр нь ч монголоор байхгүй ногоо цагаа, цуу жан байх ёстой гэж. Үүнээс болж монголчуудын тухай, бидний иддэг уудаг хоолны тухай их л буруу ойлголтыг төрүүлсээр байна.

Өнөөдөр Америкад амьдарч буй нутгын ахан дүүс нарын гар нь ганзаганд, хөл нь дөрөөнд хүрчээ. Өөрийн гэсэн эзэмшил газар үгүй маа гэхэд эзэмшдэг компани, эрхэлдэг албатай улсууд зөндөө. Тэд нар маань үүний салбарыг нь худалдаж аваад, цоо шинэ ойлголт өгөхөд болохгүй гэх газаргүй. Даварвал өөрсдөө цоо шинэ төрлийн франчайз ресторан байгуулсан ч чадахгүй гэх газаргүй. Өнөөдөр Вьетнамын PHO (Фа гэж дуудна) хэмээх шөлний газар хаа сайгүй байж л байна. Уул ухаан нь манай гурилтай шөлтэй төстэйрхүү мөртөө америк, солонгос, мексикчуудын дуртай гэдэг нь. Шартсан хүмүүсийн хоол хэмээн солонгос эрчүүд ихэд “бэлэгшээдэг” гэнэ билээ. Олон янзаар амталсан ганц шөл нь амжилттай болоод байхад хурган бантан, хурдан бантан, махтай бантан, мяраалуулдаггүй бантан гээд л бантан гуайн олон төрөл, тэгээд л дээрээс нь битүү шөл, банштай шөл, хавиргатай шөл, гамбиртай шөл гээд л шөлний дөчин дөрвөн төрөл гаргаж ирээд гуанз ч юм уу ресторан нээхэд болохгүй юм алга.

Ам нээснийх уушиг нээ гэж, Монголынхоо баялагыг сорон мөлжин, хууран мэхлэн, хахуульдан таргалсан шинэ Монголын шивэртэй баячуул, утаандаа хахсан Улаанбаатарт нураасай гэмээр байшинцар барьж байснаас нөгөө хэдэн дуракууддаа гайхуулан бардам ярьдаг болох нэг сайн ресторан Америкад нээчихээч. Төдий хэмжээний мөнгө захын бизнес хэмээх луйвар хийдэг улс төрч, урагшгүй албатуудад байж л байгаа. Тэгээд л муусайн хар саарал карт эзэмшдэг монголчуудаа ажилд аваад, мөнгөө угааж, хармаанаа зузаатгахгүй юу. Тэгээд нууц амрагаа менежерээр нь тавиад, ганц ч гэсэн монгол хүнд юм үзүүлж, нүд тайлуулахгүй юу.

За тэгээд Америкийн Чингис Гриллийн эзэн танд амжилт хүсье. Яаж ч байсан, ямар ч амжилтын өндөрлөгт гарсан байсан хаанаас ирсэнээ үргэлж санаж, ядарсан цангасан Монгол ахан дүүс нартаа тусалж байгаарай хэмээн урьдчилан, аминчлан захису. Таны хараа хол, алхаа зөв байх болтугай

Wednesday, July 09, 2008

www.7wonders.mn

Цахим Өртөө болон Аялал Жуулчлалын Үндэсний Байгууллага хамтран Монголын Долоон Гайхамшигийг зарлахаар болсон билээ. Үүнтэй холбогдуулан хэд хэдэн домайн авсан бөгөөд эхнийхээс нь ажиллаж эхэллээ. Та бүхэн www.7wonders.mn ороод саналаа өгөөрэй.

Орчин цагийн сvрдvvлэг

Орчин цагийн хамгийн аймшигтай сүрдүүлэг юу вэ, таныхаар бол? Машины чинь дугуйг хагална, хүүхдийн чинь багшид хэлж байгаад монгол хэл дээр нь муу тавиулна, даргад чинь хэлж цалинг чинь хасуулна гэх мэтийн янз бүрийн сүрдүүлэг байж болох. Харин өнөөдрийн сүрдүүлэг бол ...
"Yahoo-ны чинь password-ыг олоод inbox-iig нь empty хийнэ шүү"

Thursday, July 03, 2008

Elbegee's email.

Mongolia's democracy is in jeopardy. Five people including four died of bullet wounds of AKA shot by the police aiming at them, more than 119 people wounded, 712 people were arrested and being tortured by the authority to give false statement. Now I am in danger of being arrested and being tortured.Mongolia's present authority MPRP – the former communist party is using the dictatorship countries' method of stealing votes, giving alcohol to people to cause riot, not to stop the riot, then afterwards to arrest innocent people and to announce curfew and crack down opposition and democracy.

I request your help to Mongolia's democracy and me. I request you to ask international media to cover the real story on this.
Click here to read further.

Хэдэн зурагнууд

Их үймээний дараа өглөө эрт Фуллбрайтын сколар Жэссика МАХН болон Галлерейн хавиар явж хэдэн зураг дарсан байна. Түүнийгээ явуулсанаас заримыг нь нийтэлж байна. Хэрэв илүү үзэхийг хүсвэл түүний сайт руу орно уу. Thanks Jessica!






Амаа vдvvлсэн ардчилал

Өчигдөр орой онцгой байдал зарласнаас хойшхи хоёр дахь шөнө өнгөрлөө. Хаа нэгтээ цагдаагийн болтой нохой хуцан, чанга яригчаар зандрах дуу хааяа сонсон, нам жим мэт ч түгшүүртэй нэгэн орой өнгөрлөө. Монгол ТВ яахав, хуучин школоороо нэг талыг баримталсан мэдээ мэдээлэл цацах бөгөөд тэр нь хааяа нэг үзэгдэх нь нэн хяслантай. Ийгл ТВ чадлынхаа хэрээр мэдээ цуглуулан вэбсайт дээрээ тавьж байна.

Ганц сувагтай болсоных түүнлүүгээ байн байн ширтэх боловч нэг бол эмэгтэй аэробик зааж, үгүй бол Оросын олон ангит кино гаргана. Эгээ л арваад жилийн өмнө ганц сувгаар мэдээллээ авч, тэр нь дуусангуут орондоо ордог үеийг санагдуулам. Сонсох нь ээ, Монгол ТВ ЗГ-ын Хэрэг Эрхлэх Газрын даргын заавраар ажиллаж байгаа ч гэх юм билээ. Мөнх-Оргил саяхан нэг мэдээлэл хийхдээ галт зэвсгэнд амь алдсан хүмүүс байгааг баталсан бөгөөд энэ нь цагдаа нар байсан уу, буруутай этгээдийг олохын тулд шалгалтыг Прокурорын мэдэлд байх багаар удирдуулах болсон тухай хэлж байна. Түүнчлэн энэ дөрөв хоногт бусад мэдээллийн сувгуудыг нээхгүй бололтой.

Өнөөдөр сонин ч яахав, Элбэгээг зүхэж, Өдийн Сонин байдгаараа хамгаалсан мэдээлэл л байх шив дээ. Ядаж байхад яг энэ үеэр Сонгуулийн Хорооны урьдчилсан дүнг СЕХ-ны Баттулга танилцуулж, бараг эхнээсээ хүмүүс нь түр үнэмлэхээ авч эхэлж ч байгаа бололтой.

Өдөр хотын төв хавиар хальт дайрахдаа МАХН-ын байранд нэвтрэн орж, байдлыг ажиглалаа. Доторх нь тэр чигтээ шатаж дуусчээ. Тэр бүү хэл хурлын заалны дээвэр нь цөмрөн нурсан байна. Тэнд ажилладаг хүмүүс, ОБЕГ-той хамтран бүтэн үлдсэн ширээ сандал, сейфүүдийг зөөж байлаа. Ерөнхийдөө бүх юмыг зөөж дууссан бололтой, харин дотор засал хийгээд энэ байшин дахин босно гэхэд бэрх болсон байна.

Галлерейн орчимд ч байдал иймэрхүү л байна. Азаар олон зураг, урлагийн бүтээлүүд өртөөгүй бололтой.

Wednesday, July 02, 2008

Сонин шvv

news.mn бүрэн хүчээрээ ажиллаж, хамаг мэдээллийг ганц хоёрхон сувгаар авч байна. Монгол ТВ яг одоо оройн 10 цагийн байдлаар монголын савангийн дууль гаргаж байна. Өчигдөрхөн аймшигтай хэрэг явдал болж, одоогийн байдлаар таван хүн алтан амиа энүүхэн ойрхон алдаад байхад бид иймэрхүү юм үзэж суугаад зугаацна гэж бодсон юм байхдаа. АР агентлагийн гэрэл зурагчны зургийн камерных нь санамжийн картыг нь цагдаа нар хураан авсан байна. Хаашаа очиж, хэнтэй уулзаж, хэнд итгэх вэ хэмээн явж байна. news.mn сайтын өнөөдөр өдөр 6 цагийн алдад дараах мэдээнүүд хамгийн их уншигдсан байх юм.


Tuesday, July 01, 2008

Чулуун байлдааны такчик

Багадаа Тасганы овоон дээр гараад, Телевизийнхэнтэй ч билүү Алтайгийхантай ч билүү чулуугаар байлддаг байж билээ. Мэдээж оройн цагаар хүчээр хуримтлуулан дайрах бөгөөд жаргаж байгаа нар бидний өмнөөс тусах тул өөдөөс шидсэн чулуу, гагнуурны нарийн төмөр зэрэг нь харагдахгүй. Их л аюултай байсан шиг байгаа юм. Мань нь ч яахав, ганц удаа очоод их цэргээ тулаанд дайлсан жанжин шиг алсаас харсан шигээ, дотроо түгшүүртэй ч гаднаа ихэд маадгар байсан байх даа.

Чулуун байлдааны такчикийн цөм нь бүгд хүчээ нэгтгэж, чулуугаа цуглууж байгаад олны хүчээр уухайлан дайрах бөлгөө. Улайран дайрах дайснуудаа хараад ямар ч их цэрэг алингаа алдан аргагүй хэдэн метр ухрах буюу. Давшилж байгаа цэргүүд нэгэнт эзлэх юм байхгүй, толгойг нь тасдах дайсан үгүй тул урагшлах тусам хүч нь сулдсаар удалгүй ухрана. Нөгөө тал нь энэ үед бас л зайг нь ашиглан уухайлан дайрахад манай тал сүрэнд нь болоод, гартаа бас чулуугүй, нэгдсэн зохион байгуулалт байхгүй тул аргагүй ухрахад хүрнэ.

Өчигдөр шөнийн цагдаа нар болон жагсагчдын хооронд болсон эхлээд чулуун байлдааны үеэр ийм л дүр зураг харагдаж байлаа. Цагдаа нар урагш түрэн, бамбайгаа барин, чулуунаас өөр зэвсэггүй жагсагчдын өөдөөс их хүчээр цөмрөн орох боловч төдий удалгүй хүч нь тарамдан арга буюу ухрана. Энэ үед дэндүү урагшаа гарсан цагдаа хамгаалалтын байдалд орохдоо өөдөөс нь улангасан дайрах жагсагчдын хөл гарт нь өртөн, хүнд бэртэл авна. Жагсагчид ч мөн ялгаагүй, ганц нэгээрээ цагдаа нарт олзлогдон, гайгүй сайн нүдүүлнэ.

Олон арван жилийн түүхтэй манай цагдаагийн байгууллага ийнхүү чулуугаар ард түмэнтэйгээ байлдах урлагийг анх удаагаа амьдрал дээр маш амжилтгүй, маш эмгэнэлтэйгээр туршлаа.

MongolNews.mn зураг


МАХН-ын байрны нэг давхарт нь байрлаж байсан duty free дэлгүүрийн виски хүмүүсийн цусыг хөөргөдөх бас нэгэн түлхэц болов уу? Бүхэл бүтэн эрх баригч намын байр нь мөнгө олохын төлөө ийм бизнесийг байрандаа байлгадаг нь бас л арчаагүй, завхралын шинж бус уу?

Хэн буруутай вэ? Хэний талд вэ?

Магадгүй өчигдөр оройноос хойш та энэ асуултуудад хариу хайсаар байсан буй заа. Би ч гэсэн өдий болтол бодоод л байна. Та ч бас ямар нэгэн дарамт шахалт, бусдын ятгалганд автан өөрийн үнэлэлт дүгнэлтийг хийж буй биз ээ. Гэтэл эрүүл дүгнэлт, эрүүл шийдвэр гаргах баримт бидэнд хангалттай билүү? Өөд өөдөөсөө харж суучихаад нэг нь тийм гээд нөгөө нь үгүй гээд суугаа, дунд нь хадны завсар хавчуулагдсан хөөрхий ерөнхийлөгч...

Магнай тэргүүтэй залуус нь цус асгарахыг уриалан дуудаж, өөрөө хамгийн түрүүн гүйн орсон мөртөө хэдхэн мөчийн дараа ард нь үлдээд “дайраад ор, дайраад ор” хэмээн хөөргөдөх... Гэтэл тэр үнэхээр луйвардуулсан бол бас яахуу? Үүүнээс өөрөөр эрүүл нийгмийг тогтоох аргагүй юм болов уу?

Сонгуулийн өдрүүдээс л онц байдалд байх ёстой цагдаагийн бие бүрэлдэхүүн оройг хүлээлгүй, хүч бага хэрэглэн жагсагчдыг тарааж чадахгүй байсан юм болов уу? Дал наян жилийн түүхтэй, яруу алдарт цагдаагийн байгууллага маань цагаа тулахаар бидэнд хүч, техник хэрэгсэл үнэхээр дутмаг байнаа хэмээн ард түмэндээ “тунирхах” тэднийг яалтай?

Архичид, хотын гэр хорооллынхоныг микрогоор зөөн, архидуулж, хөөргөсөн гээд байгаа улсууд хэн бэ? Үнэхээр тийм юм болсон юм уу бас нөгөө л аль нэг талаас нисгэсэн бор шувуу нь уу?

Ард түмэнд хангалттай мэдээлэл байж байж л олон талаас нь газар дээрээс нь үзэж харж байж өөрсдийн үнэлэлт дүгнэлтийг гаргадаг баймаар. Харин Монгол ТВ-ээс бусад сувгуудыг хааснаар тийм боломж бараг байхгүй боллоо. Газар дээрээс нь амиа хүртэл золиослон нэвтрүүлэг бэлдэж байгаа тэдгээр хөөрхий сэтгүүлчид л ард түмнийг хөөргөдөөд, турхираад байгаа юм болов уу? Хэрэв Ийгл ТВ газар дээрээс нь шууд үзүүлээгүй бол, бусад ганц хоёр (дахин хэлье, ганц хоёр) сувгууд хэдэн цагийн зайтай мэдээ хүргээгүй бол магадгүй тэнд юу болж байгааг нүдээрээ үзэхээр тэрнээс хэд дахин олон хүн цуглах ч байсан. Ашгүй, Ийгл ТВ-ын авхаалжтай, чадварлаг сэтгүүлч, зураглаачдын ачаар, элдэв дарамт шахалт, сүрдүүлгийг ч эс ойшоон, бид мэдээллээ дамжуулсаар байх болно хэмээсэн тэдний удирдлагуудын хүчээр мань нь хүртэл гэртээ суугаад, хажууд нь байгаа юм шигээр харж үзэж сонсож, тийшээ очих хэрэггүй юм байна гэсэн шийдвэрийг гаргаж суулаа.


Байдал хэр байна вэ?



Өчигдөр орой зайлшгүй шаардлагаар өөр тийшээ явах болсон тул үргэлжлүүлэн бичиж чадсангүй. Шөнө юу болсон талаар та бүхэн мэдээллийн хэрэгслүүдээр болон вэбсайтуудаас авсан байх гэж найдаж байна. Онц байдал зарласантай холбогдуулан МҮОНРТВ-ээс бусад бүх ТВ суваг, ФМ-уудыг хаагаад байна. Солонгос, Хятадад байгаа хүмүүсийн яриагаар news.mn, olloo.mn, gogo.mn зэрэг мэдээллийн сайтууд мөн ажиллахгүй байгаа юм байна. Харин Америк болон Монголоос орж байхыг бодоход ачааллаа даахгүй байгаа бололтой.

Одоогийн байдлаар гадуур нам тайван ч гэсэн төв замуудад хуягтай, буутай цагдаа нар эргүүлд гарч, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд байна. Одоогоор яг хичнээн хүний амь эрсэдсэн, хичнээн төгрөгийн хохирол учирсан нь тодорхойгүй байна. Эмх замбараагүй байдлыг далимдуулан галлерей болон Соёлын Төв Өргөөнд байрлаж байсан соёл урлагийн байгууллагууд руу дайран орж, хамаг эд зүйлсийг нь эвдлэн, хулгайлан явсан байна. Морин Хуурын Чуулгын удирдаач Батчулуун гуай байрныхаа гадаа шавь нараараа хүрээлүүлээд нулимстай зогсож байна. Тус чуулгын бүх морин хуур, хувцас хунарыг нь авч явжээ.

УИХ болон ҮАБЗ энэ мөчид хуралдаж байгаа сурагтай. Онцгой байдалтай холбоотой янз бүрийн удирдамжууд ар араасаа хөвөрсөөр байна. Урд шөнийн хэрэг явдлаас 710 хүн баривчилсан тухай news.mn мэдээлсэн байна. Өнөөдөр бас Сүхбаатарын талбай орчимд хүмүүс цугларч, телевизүүдийг хаасан тул мэдээлэл авч чадахгүй байна, нээх хэрэгтэй хэмээн бухимдаж байгаа бололтой. Мэдээж тэднийг тэр дор нь тарааж байгаа биз ээ.





Жагсагчид МАХН-ын байрыг эзлэн авлаа

Жагсагчид тус намын байр луу оройн 9 цаг 30 минутын орчимд дайран орлоо. Одоогоор тус байрны цонхуудыг дотроос нь хагалж, эвдэн сүйтгэж байна. Ард түмэн маш их бухимдаж байна. Гадаа бүрий болж, Ийгл ТВ-ын шууд нэвтрүүлэг харагдахгүй тийшээ хандаж байна. Одоо хэрэв танай гэрийн гишүүн тэнд байгаа бол бушуухан дуудах хэрэгтэй. Цагдаа нар орой болохыг хүлээгээд байгаа юм болов уу...

Мергелдеен ширvvслээ

Улаанбаатар (Eagle TV) - Цагаан ордоны өмнөх жагсагчид цагдаа нартай ширүүн мөргөлдсөөр байна. Хэдэн минутын өмнө цагдаа нар жагсагчдыг түрэн, байрыг түр хугацаагаар чөлөөлсөн үед гал командын машин байшинд гарсан галыг унтраах боломжтой боллоо. Гэвч удалгүй жагсагчид дахин хүч түрэн орж ирсэн юм. Ерөнхийлөгч Н. Энхбаяр саяхан мэдэгдэл хийсэн бөгөөд турхирагчдыг энэ ажиллагаагаа зогсоохыг шаардаж, хэрэв зогсоохгүй нөхцөлд Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн мэдлийн дагуу арга хэмжээ авахаа сануулж байна. Арай үгүй байлгүй дээ, Бурхан минь.
Цагдаа нар яг одоо Ху Намын байрны ард хоргодож, резинэн сумаар жагсагчид руу гал нээсээр байна. Хэзээ дуусахыг хэлж мэдэхгүй байна. Одоо оройн 9 цаг 26 минут болж байна. Жагсагчид хажууд баригдаж байгаа барилгын хашаанд байсан булдозероор хаалт хийн, цагдаа нар луу давшилж байна.

Eagle TV live coverage 3


Eagle TV-ийн мэдээлж буйгаар жагсагчид Ху Намын байрны нэг давхарт байрлах duty free дэлгүүрт нэвтрэн орж, дотор нь байсан архи, дарсыг булаан авч байна. Энэ нь цөс нь хөөрсөн хүмүүст маш аюултай бөгөөд хэрэв тэд энэ архинаас уувал яаж ч араатан шиг аашилж болох билээ. Бас гадаа нь байсан нэгэн машиныг шатаалаа.

Eagle TV live coverage 2



Eagle TV live coverage





Эдгээр зургууд нь гадаадын аль нэг улсад болж буй үймээн бус, энүүхэнд МАХН-ын байрны гадна болж буй.

Жагсагчид МАХН-ын байр луу дайрсаар байна

Өнгөрсөн Ням гаригийн сонгуулийн дүн болон түүний тойрсон булхайнуудад дургүйцсэн хүмүүс өглөөнөөс хойш Ху Намын цагаан ордонг бүчин авч, бүх цонхыг нь чулуугаар хагалж, нэг давхарын зарим өрөөг галдан шатааж байна. Яг одоо Ийгл ТВ-ын газар дээрээс нь шууд явуулж байгаа дүрсээс харахад тус талбайн өмнө олон мянган хүн цуглаж, цагдаа нар луу чулуу шидэж байна. Тэдний дунд насанд хүрээгүй хүүхдүүд, эмэгтэйчүүд олноор харагдаж байна.
Яг одоо Улаанбаатар хотод оройн 7 цаг 50 минут болж байгаа бөгөөд жагсагчид Цагаан ордоны 3 талыг нь эзлэн авч, цагдаа нар хийн буу, нулимс асгаруулагч тэр бүү хэл чулуугаар өмнөөс нь шидлэж байна. Энэ жагсаалыг одоо хэн ч удирдаж байгаа гэж хэлэхэд бэрх боллоо.

Зэсийн Ханш

  © Blogger template 'Amarjargal' by Mongoltolbo.com 2009

Back to Дээш